Tekrarlarınızı fazla ayrıntıya girmeden, konuların ana temalarını ve kavramalarını özümseyecek şekilde yapın. Yeni bir konu öğrenmeye çalışmayın. Bu kafa karışıklığından ve daha önce öğrendiklerinin üzerinde bozucu bir etki yapmaktan başka bir işe yaramaz. Yeni bir konu çalışmak yerine bol bol test çözün. Her gün kendinize bir deneme sınavı uygulayın ve bu sınavları uygularken zamanlamaya dikkat edin.

SBS’deki başarınızın tek seçeneğiniz olmadığını kabul edin. Sonuca değil sürece odaklanın. Zihninizde, sınava ilişkin olumlu düşünceler oluşturun. Geçmişteki başarısızlıklarınızı değil başarılarınızı vurgulayın.

Beslenme düzeninizi değiştirmeyin, alışık olduğunuz türden besinleri alışa geldiğiniz saatlerde tüketmeye devam edin.

Uyku düzeninizde herhangi bir değişiklik yapmayın. Günde en az 7–8 saat uyuyup alışık olduğunuz saatlerde yatıp kalkmaya çalışın.

Çok ağır ve yorucu spor yapmayın, bunun yerine açık havada kısa yürüyüşler ya da hafif egzersizler yapmayı yeğleyin.

Sizi rahatlatacak ve eğlendirecek türden aktivitelerde bulunun. Mesela sinemaya gidecekseniz korku veya gerilim türünden filmler izlemeyin.

Hala eksik olduğum konular var. Kalan zamanda tüm konulara mı bakmalıyım eksik konularıma mı?

Kalan süre içerisinde tabiî ki tüm konuları çalışmak çok mümkün olamayabilir. Bu nedenle özellikle yapabileceğine inanılan konulara daha yoğunluk vermek doğru olur. Denemelerde üst üste aynı konudan yanlış çıkıyorsa o konuyla ilgili konu çalışması yapın. Ayrıca denemelerde başarı gösterilen konulara yönelik de bol soru çözmek bilginin özümsenmesini ve tekrar edilmesini sağlar.

Sınav sabahı nelere dikkat etmeliyim?

-Sağlıklı ve doyurucu bir kahvaltı yapın. Çünkü sınavda yorgunluk ve dikkatsizlik yaşamamak için enerjiye ihtiyacınız olacak. Sınavın başlayış saatini, sınav yerine gidiş süresini ve sabah hazırlıklarınızı düşünerek zamanı planlayın.

“Matematikten şu kadar, Türkçeden bu kadar soru yapmalıyım” gibi koşullar üretmeyin. Koşullar, sınavda sizi tehdit edebilir. Bunun yerine “Önce şu testten başlayıp, kodlamalarımı şu şekilde yapacağım.” gibi stratejiler oluşturun. Diğer adaylarla sınavla ilgili konuşmalar yapmaktan kaçının. Sınavdan önceki dakikalarınızı sakin geçirin.“Bu sınavda başarılı olacağım! ”cümlesini yüksek sesle tekrar edin. Başarısızlığı asla aklınıza getirmeyin.

Sınavdan önce tüm fiziksel ihtiyaçlarınızı karşılayın. Her şeye rağmen sınav sırasında sizi rahatsız eden ve dikkatinizi dağıtan bir durumla karşılaşırsanız, sınav gözetmeninden yardım isteyin.

SBS’de tüm soruların zorluk dereceleri aynı mı?

-Test usulü sınavlarda soruların zorluk dağılımlarına baktığımızda genellikle aşağıdaki gibi bir tablo karşımıza çıkıyor. Sınav sürecinde düzenli çalışan, tekrarlarını yapan, okulda derslerini dikkatli dinleyen öğrencilerin sınavlarda yüzde 70 oranında bir başarı göstermelerinin de mümkün olduğunu söyleyebiliriz.

Sorunun niteliği    zorluk derecesi 
Çok kolay                     %10
Kolay                           %20
Normal                         %40
Zor                              %20
Çok zor                        %10

Çocuğum sınava hangi testten başlamalı?

Testlerin çözüm sırası öğrenciden öğrenciye farklılık gösterir. Önemli olan, öğrenci için zamanlama ve verim açısından en uygun çözüm sırasını, yıl içerisinde uyguladığı deneme sınavları ile bulmasıdır. Genel ilke, en başarılı olunan dersten başlamaktır. En başarılı olunan testten başlamak, sınavın başında, her öğrencide belirli bir düzeyde bulanan sınav kaygısının da kontrol altına alınmasına yardımcı olacaktır. Bu nedenle hangi testi çözüyorsanız zihinsel içeriğinizin de o konunun sınırları içinde olması gerekir.

Sınavdan kaç gün önce soru çözümü bırakılmalı?

Sınavdan iki gün önce öğrencilerin çalışmayı bırakması yeterli. Kalan 2 gün zihinsel ve bedensel anlamda dinlenmeleri, güzel vakit geçirmeleri onları rahatlatır. Adayın aklına takılan, “Şu konuya göz gezdirirsem iyi olur” diye düşündüğü bir konu var ise sınavdan bir gün önce de bunu yapabilir. Yani bu konuda adaya katı sınırlamalar getirmenin doğru olmadığını düşünüyoruz.

Adayın, özel okullardan birine yerleştirilme işlemlerine dahil edilebilmesi için, 8.Sınıf Seviye Belirleme Sınavı (SBS)’na katılmış ve sınavının Bakanlıkça geçerli sayılmış olması gerekiyor.

Özel Okullar Birliği tarafından ilan edilen özel okullara, 8. Sınıf Seviye Belirleme Sınavı (SBS)’na girmiş ve okulun açıkladığı taban puanın üzerinde puan almış her aday başvuruda bulunabiliyor.

Kayıt kabullerde öğrenci velilerin “Sınav Sonuç Belgelerini” göstermeleri gerekiyor. Adaylar, puanı tutan birden fazla okula ön kayıt yaptırabiliyor. Kesin kayıtlarda adayların puanlarının eşit olması durumunda sırasıyla:

Türkçe puanı yüksek olana, yine de eşitse sırasıyla Matematik, Fen ve Bilgisi, Sosyal Bilgiler ve yabancı dil puanı yüksek olana öncelik veriliyor. Tüm testleri eşitse yaşı küçük olan adaya öncelik hakkı elde ediyor.

SBS’nin puanı 100-500 aralığı yerine 100-700 aralığında hesaplanacak.

Şimdiye kadar uygulanan sistemde Yılsonu Başarı Puanları, Sınıf Puanlarının oluşumunda yüzde 25 civarında etkili oluyordu. OYP hesaplanırken, 6’ıncı sınıf sınıf puanının yüzde 25’i, 7’inci sınıf puanının yüzde 35’i, 8’inci sınıf puanının yüzde 40’ı alınıyordu. YBP’nin etkisi artıyor. 6-7 ve 8.sınıf sonunda hesaplanacak Yılsonu Başarı Puanlarının yarısı (yüzde 50) doğrudan OYP’ ye eklenecek.

Diğer bir değişiklik de bu yıl YBP hesaplanmasında öğrencinin başarısı diğer öğrencilerle ilişkilendirilmeyecek; yani okuldaki en başarılı öğrencinin başarısından diğer öğrenciler etkilenmeyecek. Bir diğer değişiklik de yabancı dil testinin katsayısının 1’den 2’ye çıkması.

SBS sonuçları 12 Temmuzda

2013 SBS sonuçları 12 Temmuz 2013 tarihinde açıklanacak. Öğrencilere sınav sonuç belgesi posta yoluyla gönderilmeyecek. Sonuçlar http://www.meb.gov.tr ile http://oges.meb.gov.tr internet adreslerinde yayımlanacak.

SBS 2013 sonuçlarıyla Fen Liseleri, Sosyal Bilimler Liseleri, Anadolu Liseleri, Anadolu Öğretmen Liseleri,Özel Okullar, Anadolu Meslek Liselerine, kontenjanları doğrultusunda öğrenci alınacak.

Ortaöğretime yerleştirme, öğrencilerin tercih başvuruları, ortaöğretime yerleştirme puanı ve puan üstünlüğü esasına dayalı olarak önceden belirlenmiş kontenjanlara göre yapılacak.

·         Televizyon çocukların ilk aylarından beri ilgisini çeken bir araçtır. Birkaç aylık bebekler bile bu renkli, hareketli, ve sesli görüntüyle yakından ilgilenip görme alanları içinde takip edebilirler.

·          Televizyonda ses ve görüntü birlikte verildiği için çocuklar çok daha kolay etkilenirler.

·         Özellikle daha rahat yemek yedirebilmek amacıyla televizyon karşısına oturmak için teşvik edilen çocuklarda okul yıllarında da sürdürecekleri şekilde televizyon izleme alışkanlığı gelişir.

·         Uzmanlar televizyondaki saldırganlık içeren görüntülerin, izleyen insanlar üzerindeki olumsuz etkilerine  dikkat çekmektedirler.(Slaby ve diğerleri, 1995; Türkoğlu, 1993; Yörükoğlu, 1986)

·         Kontrolsüz şekilde televizyon izleyen çocukların yorum yapma, muhakeme etme yetenekleri olumsuz etkilenmektedir. Çünkü televizyon izlemek tek yönlü pasif bir etkinliktir.

·         Fazla televizyon izleyen çocuk sadece bilgi almaya alışır ve etkileşime girmez.

·         2 yaşlarında çocuklar televizyon karşısında ancak 1 saat kadar kısa çizgi filmler ve eğitimsel içerikli programlar izleyebilir.

·          Çocuğun, gelişiminin ilk 3 yılında olması gerektiğinden fazla televizyon izlemesi konuşmada gecikme ve dış dünyayla iletişimde sorunlar yaşamasına neden olabilir.

·         Çocuklar, okul öncesi dönemde 1 saat kadar çizgi filmler, çocuk filmleri ve eğitimsel programları izleyebilirler. Öğrenmenin en yoğun olduğu dönem olduğu için çocuğun zamanını televizyonla doldurmamak gerekir.

·         Okul çağındaki çocuklar okul ve günlük ihtiyaçlarının karşılanması dışında kalan zamanlarının en fazla dörtte biri kadar televizyon izlemelidirler. Çünkü çocuğun oyuna, paylaşıma ve hobilerini geliştirmek için de zamana ihtiyacı vardır.

·         Çocukla sohbet etmek, oyun oynamak ve hobiler için zaman ayrıldığında çocuklar televizyon izlemekten ziyade anne-babayla zaman geçirmek isterler.

·         Televizyonun aile içi iletişimi  olumsuz yönde etkileyerek, ailedeki bireyler arası  ilişkileri zedelediği kabul edilen genel bir görüştür.

Saatle sınırlandırmak koşuluyla ! Tv İzlemenin Yararları 

·         Eğitimsel içerikli programlar özellikle çevresel koşulları yetersiz olan çocuklar için faydalı olabilir.

·          Çocukların gerçek hayatta karşılaşma fırsatı bulamadıkları doğa ve çevre ile ilgili programları izlemesi ( doğa belgeselleri) okul bilgisini görsel olarak destekler.

·          Teşvik edici ve merak uyandırıcı olabilir.

·         Televizyonun olumlu etkileri ancak sınırlı ve seçilmiş programlarların izlenmesiyle sağlanabilir.

·         İzlediği programları hakkında konuşarak, açıklama yaparak, duyduğu sözcükleri açıklayarak  tv yoluyla öğrenme gerçekleştirmek mümkün olabilir.Yine de;

TELEİZYON. NE ARKADAŞIN, NE OYUNUN, NE DE KİTABIN YERİNİ ALABİLİR. (Oktay,1995)

TELEVİZYONUN OUMSUZ ETKİLERİNİ AZALTMAK İÇİN ANNE BABALARA ÖNERİLER

·         Televizyon izlemeleri konusunda tavrınız net olsun. Çocukların uzun süre ve her programı izlemelerinden ziyade sizin seçtiğiniz ve belirlediğiniz saatler içinde TV izlemelerini sağlayın.

·         Örnek olun. Sizde tv izleme saatlerinizde seçici olur ve evde geçirdiğiniz saatlerde sohbet etmeye, okumaya vakit ayırırsanız çocuğunuzda sizi örnek alacaktır.  Televizyon karşısında, kumanda elinizde iken çocuğunuza git dersini çalış  demenizin hiçbir yararı yoktur.

·         Özellikle okul öncesi çocuğunuzun  izleyeceği programları önceden inceleyerek ve aranızda konuşarak kararlaştırmanız yararlı olacaktır.

·         3 Yaş civarında çocuklara çizgi film, belgesel ve eğitimsel programlar (yaratıcılıklarını artırabileceği için) 1 saat kadar izlemelerini sağlayın.

·         Şiddet ve saldırganlık içermeyen çizgi film ve programları izletin.

·         Okula giden çocuklara dinlenme, yemek, oyun, uyku ve ders dışında zamanları kalıyorsa TV izlemelerine izin verin. Örneğin;  her gün belirli bir süre televizyon izliyorsa, ona televizyon seyretmeden önce yaşına uyacak kadar sayfa kitap okuması  kuralını koyabilirsiniz.

·         Çocuğun yaşına uygun programları izlemesine izin verin.

·         Çocuklar, yalnız hissettiklerinde ve yapacak etkinlik bulamadıklarında daha çok TV izlemeye yöneldiklerinden evde onu oyun oynamaya teşvik edip, onlarla daha verimli ve eğlenceli zaman geçirirseniz TV izlemek istemeyeceklerdir.

·         Evinizin her bölümünde (mutfak, çocuk odası, yatak odası v.b) televizyona yer vermeyin!

·         Anne babaların televizyon izleme davranışları ve çocukların davranışları üzerine etkilerinin anne babalarının görüşleri temelinde incelenmesiyle ilgili bir araştırmanın;(Önder 1999) sonuçlarından bir bölümüne yer verecek olursak; 

- Anne babalar en çok günde 3-4 saat tv izlemektedirler, alt sosyo kültürel düzeydeki ailelerde bu oran 4 saatten fazla olduğu tespit edilmiştir.

- Anne babaların çocukları için sakıncalı buldukları programları izletmemek için uyguladıkları yöntemlerde; üst sosyo kültürel düzeyde ‘programları önceden gözden geçirme’ ve ‘programdan önce televizyonu kapatma’ uygulanırken, alt sosyokültürel düzeyde ‘televizyonu o anda kapatma’ ya da ‘hiçbir şey yapmamayı’ tercih ettikleri,

- Kendisine  uygun  görülmeyen programı izlemekte ısrar eden çocuğa üst sosyokültürel düzedeki an babalar daha çok açıklama yaparken, diğer grup başka bir şeyle meşgul etmeye çalıştıkları,

- Her iki grubunda çocukları ile birlikte en çok çizgi film ve yarışma programlarını izledikleri ;

 - Her iki grupta da çocukların daha çok 1-2 metre ile 3-4 metre mesafeden  tv izledikleri, tespit edilmiştir.

BİLGİSAYARIN ÇOCUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

      Bilgisayar kullanımı da çocuklar arasında yaygınlaşan ve kullanımı engellenecek araçlar arasına yerini aldı. Okul öncesi dönem ve çocuğun okula başlamasıyla kullanımı daha çok yaygınlaşan bilgisayarın, çocuklarımızın gelişimleri açısından faydaları olduğu kadar  zararlarını da görüyoruz.

·         Çocukların yaşlarına uygun, şiddet ve saldırganlık içermeyen, daha çok zeka gelişimini destekleyen bilgisayar oyunlarını, anne-babaların denetiminde ve onların uygun gördükleri süre içinde oynamasının, çocukların zihinsel gelişimine olumlu destek verdiğini söyleyebiliriz.

·          Özellikle okul çağında çocukların oyunun yanı sıra ödevlerini İnternet’ten araştırması onların araştırmacı ruhunu geliştirir.

·          Ancak bilgisayar kullanımının denetlenmemesi durumunda yararlarından çok zararlarının olduğu da bir gerçektir. Bilgisayar karşısında çok fazla zaman geçirilmesi çocukların fiziksel, sosyal, duygusal gelişimlerini oldukça olumsuz etkilemektedir.

·         Çocukların bilgisayarla fazlaca zaman geçirmesi; çocukların göz sağlığının bozulmasına neden olur, hareketi kısıtlar, çocuğun açık havada oynayarak kas gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlayamamasına neden olabilir, abur cubur yeme alışkanlığı da gelişirse kilo artışı görülebilir.

·         Sağlıklı beden gelişimi göstermeyen çocukların kendi bedenlerine yönelik beğenileri olumsuz olacağından dolayı benlik saygıları da düşük olur.

·         Yaşıtlarıyla ve aile üyeleriyle zaman geçirmedikleri için sağlıklı sosyalleşmelerini engeller.

·         Bilgisayar da tv gibi etkileşimi engelleyen bir araç olduğundan dolayı çocukların kendini ifade etme ve paylaşımlarını azaltacağından dolayı duygusal gelişimlerini de olumsuz etkileyebilir.

·         Bilgisayar ile çocukların yaratıcılıkları sınırlanıyor. Tahmin edilenin aksine, bilgisayar çok sınırlı bir ilgi alanı veriyor ve onun dışına çıkmalarına engel oluyor.

·         Bilgisayar kullanan çocukların daha çok görsel becerileri gelişiyor ama bu arada sözel ifade becerileri, dil becerileri geri kalıyor.

·         Bilgisayarın çocuğun hayatına yoğun girmesi, okulda dersi dinlemelerinde ve dikkatlerini sürdürmelerinde  sorun yaratıyor.

ÇOCUKLARIN BİLGİSAYARI DAHA ETKİN KULLANMABİLMELERİ İÇİN ANNE-BABALARA ÖNERİLER

·         Bilgisayar ve internette geçirecekleri süreyi belirleyin ve bu süreyi aşmasına izin vermeyin. Kurallarınız net olursa ve çocuk bunu alışkanlık haline getirirse zorluk yaşamazsınız.

·         Yaşlarına uygun eğitim programları ve bilgisayar oyunları alın.

·         Belli bir bilince ulaşana kadar bilgisayar başında geçirdiği süre kadar yaptığı çalışmaları da denetim altında tutun.

·         Çocuklara eğitim hedeflerine uygun yazılımlar alın.

·         Çocuğun bilgisayarda yaptığı çalışmaları onunla paylaşın.

·         Bilgisayar kullanıcısıysanız evde gereğinden fazla bilgisayar başında zaman geçirmeyerek çocuğunuza olumlu örnek olun.

·         Çocuğunuz internet kullanıyorsa onun için uygun olan sitelerin listesini belirleyerek girdiği siteleri kontrol altına alın.

TANIM :

Kıskançlık, sevilen birinin başkası ile paylaşılmasına katlanamamaktır. kıskançlığın içgüdüsel yani doğuştan getirdiğimiz genlerimize şifrelenmiş olduğu ileri sürülmektedir. Yaşamın her döneminde görülebilir ancak çocuklukta biraz daha yoğun yaşanabilir. Bu duyguyla ilk tanışma iki yaş civarındadır. Doğal, evrensel ve insanı oldukça mutsuz eden bir duygudur. Önemli olan ne boyutta yaşandığıdır. Çocuk, herkesin kendisinden daha iyi olduğunu ve kendisinin herkesten daha az sevildiğini düşünmeye başlar. Özellikle küçük çocuklarda yeni doğan kardeşi kıskanma kimi zaman yaşamı etkileyecek ve davranış bozukluğuna neden olacak derecede yoğun yaşanabilen bir duygu olabilmekte ve yardım gerektiren bir hal alabilmektedir.

NEDENLER:

*Doğal bir duygu olan kıskançlık sevilen kişinin bir başkasıyla paylaşılamamasından ve temelde güvensizlikten kaynaklanır. O ana kadar kendine yöneltilen ilgi ve dikkatin kardeşine yöneltilmesinden doğan rahatsızlık en temel nedendir. Kardeşin doğmasıyla birlikte ona ayrılan zamanın azalması çocukta, bebeğe karşı gibi görünen ama aslında ana babaya karşı olan kızgınlık, kırgınlık gibi duyguların gelişmesine neden olabilir. Çocuk kendini terk edilmiş, güvensiz ve desteksiz hissetmeye başlar.

*Kardeşler arası kıskançlığın derecesi, yeni bir çocuğun doğumuyla anne babanın tutumunda olan değişikliklere, büyük çocukla ebeveyn arasında yerleşmiş olan ilişkiye ve çocuğun bebeğe olumsuz bir etkide bulunmasına göz yumma hoşgörüsüne bağlıdır.

* Kıskançlık derecesinde rol oynayan bir başka etken de kardeşler arasındaki yaş farkıdır. Yaş farkı az olan kardeşlerde kıskançlığın görülme sıklığı, yaş farkı fazla olanlara oranla biraz daha yüksektir.

*Dışarıdan insanlarla akrabalarda bazı olumsuz düşüncelerin doğmasına neden olabilirler. Kendisinden büyük bir kız kardeşi olan çocuğa saçlarının neden ablası gibi kıvırcık olmadığını sormak, ablaya da kardeşinin boyunun onu yakaladığını ve yakında onu geçebileceğini söylemek (sanki bunlar kötü bir şeymiş gibi) hem gereksiz hem de olumsuz etkileri olan yaklaşımlardır. Çocukların birbirleriyle rekabete girmelerini, kızgınlık duymalarını sağlayabilir.

*Cinsiyete göre de bazı farklılıklar yaşanabilir; çocuk kız ve doğan kardeş erkek ise, ana-babanın kendi cinsiyetinden hoşnut olmadığını düşünebilir. Ailelerin cinsiyete ilişkin tercihi varsa ve bunu yansıtıyorlarsa, cinsiyete göre kıskançlık yaşanması kaçınılmaz hale gelir.

*Bazı çocuklar mizaçlarından dolayı daha kıskançtır.

BELİRTİLER:

*Kardeş kıskançlığı, kendine acıma, üzüntü, küçük düşme korkusu, can sıkıntısı, öfke, nefret ve intikam alma düşüncelerinin yanı sıra sevgi, koruma ve yakınlık hissetme isteği gibi karışık duyguların bir bileşiminden oluşmaktadır. Bu duygulardan en etkili olanları öfke, kendine acıma ve üzüntü duygularıdır.

*Çocuk o güne kadar evde kendisi ilgi ve sevgi odağıyken birden ikinci plana itilmiş gibidir. Artık anne babasının ve diğer yakınlarının sevgi ve ilgisini kardeşiyle paylaşmak durumundadır. Sevilmediği düşüncesiyle anneden tamamen uzaklaşır, içe kapanır, yemek yememeye ve zayıflamaya başlayabilir.

* Kabus gördüklerini, çişlerinin geldiğini bahane ederek ilgiyi kendi üzerlerine çekmeye çalışırlar. Altını ıslatma, parmak emme gibi davranışlarla önceki gelişim evresine gerileme görülebilir.

* Hem gün içinde hem de geceleri aşırı sinirli olurlar. Huzursuz bir görünümleri vardır, sakinleşmekte zorlanır ve kimi zaman çevrelerindeki insanlara öfkeli davranabilirler. Kendine ya da eşyalara yönelik saldırgan davranışlarda bulunabilirler.

*Evden ayrılmayı reddetmeyle birlikte (Örn: okula gitmek istememe) baş ağrısı, mide bulantısı gibi psikosomatik belirtiler, (emin olmak için fiziki muayene yaptırılmalıdır) huzursuzluk, isteksizlik ve diğer stres belirtileri sık sık gözlenebilir.

*Yeni bir kardeşin doğumu çocukta ilgi ve koruyuculuk, sıkıntı ve kıskançlık gibi çelişkili duygular yaşanmasına neden olur. Artık eskisi kadar sevilmeyeceği korkusu daha anne hamileyken başlayabilir. Son aylarda annenin yorgun, isteksiz ve yeni gelecek kardeşin hazırlıkları ile uğraşıyor olması çocuğun huysuzlaşıp, anneden ayrılmak istememesine neden olabilir.

*Bazı çocuklar kıskançlık duygularını açıkça ortaya koyarak kardeşine vurma, onun oyuncağını kırma, "ondan nefret ediyorum" deme gibi davranışlar gösterirken bazıları da bu duygularını bastırır ve aşırı sevgi gösterir, bu davranışın altında çoğu zaman ana-babanın sevgisini kaybetme, tepki görme korkusu yatar.

*Anne babaya sık sık onu sevip sevmediklerini sorma ve sevgilerinden bir türlü emin olamama yaşanabilir.

ÖNERİLER:

*Kardeşi doğmadan önce ona anlayabileceği bir dilde aileye yeni bir üyenin geleceği, evdeki ortamın her zamankinden daha heyecanlı ve karışık olabileceği, örneğin eve sık sık misafirlerin gelip gideceği, annenin hem yorgun olacağı hem de bebekle daha çok vakit geçirmek zorunda kalacağı, çünkü küçük bir bebeğin gereksinimleri olduğu ama aynı şeylerin o doğduğunda da yaşandığı ve her şeyin zamanla tekrar düzene gireceği anlatılabilir. Böylece çocuk psikolojik olarak daha hazırlıklı olacaktır. Bunları anlatmak için son ana kadar beklenmemelidir.

* Öncelikle rahatlayın, çocuklar etraflarındaki yetişkinlerin davranışlarından etkilenirler. Büyük çocuğunuzun kardeşine nasıl tepki göstereceği konusunda endişeliyseniz çocuğunuzda gergin olacaktır.

*Çocuğa somutlaştıramayacağı sözler söylemeyin. "Sakın endişelenme seni de bebek kadar seveceğiz" cümlesi iyi niyetli olsa da çocuğun anne babanın sevgisi için kardeşle yarışmasına yol açar.

*Hamilelik döneminde babası ya da başka bir aile üyesi (anneanne, babaanne) büyük çocuğun bakımıyla ilgili yemek yedirme, banyo yaptırma, uyutma gibi işlere başlayabilir. Böylece anne hastanedeyken ya da bebekle meşgulken çocuk kendini ihmal edilmiş hissetmez ve yaşantısının değiştiği fikrine kapılmaz.

*Anne baba aralarında işbölümü yaparak, anne yeni bebekle ilgilenirken babanın diğer çocukla ilgilenmesi çocukta kendisiyle de ilgilenildiğini hissetmesini sağlar.

*Anne babanın çocuğa kardeşin doğdu ama senin dünyanda değişen bir şey yok, sana olan sevgimizde bir azalma yok mesajını sadece sözcüklerle değil davranışlarla da iletmelidirler. Bu da ancak çocuğa zaman ayırmaya devam ederek onunla konuşarak, onunla ortak faaliyetlere girerek ve ona sorumluluk vererek olur.

*Kıskanan çocukla mümkün olduğunca nitelikli zaman geçirilmeye çalışılmalı, daha önce yapmaktan hoşlandığı alışkanlıklarını gerçekleştirmesine olanak verilmelidir. Yeni gelen kardeşle birlikte önceden gerçekleşen oyun parkına gitme, akşam yemeğinden sonra hikaye okuma gibi etkinlikler birden bire son bulmamalıdır. Bu sayede çocuk statü kaybına uğramadığını farkederek özgüvenini yitirmeyecektir.

* Yeni doğan bebeğe aşırı sevgi gösterisinde bulunmak yerine, var olan sevgiyi ilk andan itibaren paylaştırabilmeyi hedeflemek daha doğru olacaktır. Bebeğe sevgi gösterdikten hemen sonra panik içinde çocuğa da aynı şeyi yapmaya çalışmak doğallığın kaybolmasına ve çocuğun kendisinin zorla sevildiği gibi yanlış bir fikre kapılmasına neden olacaktır.

*En iyi niyetli misafirler bile sadece bebekle ilgilenip büyük çocuğu unutma eğilimi içindedirler. Yakınların yalnızca bebekle ilgilenmemelerini, büyük çocuğa da alışık olduğu tarzda ilgi ve sevgi göstermelerini söylemek, "Kardeşin doğunca senin pabucun dama atıldı" gibi sözler söylememeleri konusunda uyarmak işe yarayacaktır.

* Bebek için söylenen "Ne kadar yaramaz, sürekli ağlıyor ve beni yoruyor oysa ben seni daha çok seviyorum" gibi bir cümle çocuk tarafından inandırıcı bulunmayıp, tam tersine onu kandırmayı istediğiniz inancı verebilir. Bu da en başta çocuğun size olan güvenini zedeleyecektir.

*Bebeğe sürekli "bebek" demek yerine doğrudan adını söylemeye başlamak bebeğin bir nesne değil de canlı bir varlık olduğunu anımsatacaktır. · Bebeğe "benim" değil "bizim" diye başlayarak hitap etmek ve "Sessiz ol, kardeşin uyuyor" gibi sözlerle çocuğun yaşantısını bebeğe göre ayarlamak kıskançlığı tırmandıracaktır.

*Aşırı kaygı içeren tavırlarla çocuğu bebekten uzaklaştırmaya çalışmak, yapılabilecek en büyük hatalardan biri olacaktır.

*Kıskanmasın diye çocuğa aşırı hoşgörü göstermek durumu kötüleştirecektir. Örn: Önceden yalnız yatan çocuğun anne babasıyla yatmasına izin verilmemelidir. Çocuğa kıskanmasın diye gösterilen aşırı ilgi, bu seferde kardeşinin onu kıskanmasına neden olabilir.

*Bebeğe zarar vermesine izin verilmeyeceği kesin bir dille anlatılmalıdır.

*Çocuk kardeşinin canını yaktıysa, görünüşte çok kötü olan bu davranışın gerçekte bebeğe zarar vermek için değil, bir parça düşmanlık içeren bir incelemeden başka bir şey olmadığını bilin. Burada önemli olan aşırı tepki göstermemek, kibarca reaksiyon gösterip sinirlenmeden (yoksa sizi sinirlendirmek için bu davranışı tekrarlayabilir) uyarıda bulunmaktır. Çocuk mesajı alsa da almasa da iki kardeşi yalnız bırakmamak doğru olacaktır. (Beş yaşına gelene kadar çocuklar zarar verip vermediklerini kavrayamazlar.)

* Bebekle ile ilgili işlerde çocuktan yardım istenebilir. Örneğin bebeğe isim seçme, biberonunun soğutulması, oyuncak ya da giysi seçimi, bebek odasının düzenlenmesi gibi konularda büyük çocuğun katılımı sağlanabilir.

*Kardeşe yönelik olumsuz duyguları reddedip, önemsememek yerine, onları kabul edip, tanımaya çalışın; "Anne, hep bebekle ilgileniyorsun." "Hiç de değil, daha biraz önce sana kitap okumadım mı?" demek yerine "Bebeğe bu kadar zaman ayırmam pek hoşuna gitmiyor." diyerek "Hayır, hiç hoşuma gitmiyor." diyerek duygularını ifade etmesini sağlayabilirsiniz.

*Kardeşler arasındaki karşılaştırmalardan kaçının. Ancak çocuğunda bir zamanlar küçük bir bebek olduğu, aynı bakım ve özenin kendisine de gösterildiği çocuğa anlatılabilir. Çocuğun küçülmüş giysileri, bebeklik fotoğrafları gösterilerek, o bebekken yaşanan anılardan ve onun sevimli hallerinden bahsedilerek kendini daha iyi hissetmesi sağlanabilir.

*Kardeşiyle ilgili karışık duyguları olan çocukların konu edildiği öyküler anlatmak, anne ya da babanın kendi kardeşiyle ilgili ilk hislerini paylaşması, çocuğun duygularını anlaması ve ifade etmesinde fayda sağlayabilir.

*Kardeşini sevmek zorunda olduğu söylenmemeli, "Sen artık ablasın" diyerek, yaşının üzerinde olgunluk bekleyip onun da hala çocuk olduğu unutulmamalıdır.

*Bebeğin gelişiyle birlikte 4-5 yaşlarındaki çocuğu ana okuluna göndermek doğru değildir. Bu durum kardeş kıskançlığını körüklediği gibi çocukta okul sendromunun gelişmesine ve çocuğun içine kapanık ya da saldırgan olmasına yol açabilir.

*Sevginizin eşit olduğunu göstermeye çalışmak yerine; her çocuğa, birbirinden ayrı olarak, sadece kendisine özel bir sevgi duyulduğunu göstermek daha doğru olacaktır.

*Eşit zaman ayırmaya çalışmak yerine, her çocuğa kendi gereksinimine göre zaman ayırmak gerekir. Bebeğin henüz kendi ihtiyaçlarını karşılayamayacak kadar küçük olduğunu dolayısıyla daha çok ilgiye ihtiyacı olduğunu belirtilmelidir .

*Her şeyin eşit olmasına değil, adil olmasına çalışılmalıdır. Örneğin, üç kardeşten ortanca çocuğun "Ahmet'lere kardeşim gidiyor, ama ben gidemiyorum, bu adil değil" şeklinde gösterdiği tepkiye "Kız kardeşinle geçimsizliği sürdürdüğün ve ona vurduğun için Ahmet'lere sadece ağbin gidebilir" biçiminde bir yaklaşım uygun olabilir.

*Kardeşinin giyebileceği, ona küçük gelen giysileri ve oynayabileceği oyuncakları beraber ayırmak işe yarayabilir, fakat vermek istemediği şeyler konusunda onu zorlanmamalıdır. Kendine ait sevdiği bir şeyin kardeşine verilmesi çocuğu üzebilir ve kıskançlığını arttırabilir.

*Ailenin bütün olduğu duygusu herkes tarafından hissedilmelidir. Bunun için bütün ailenin birlikte yapabileceği, gezinti, piknik, alışveriş, film izleme gibi etkinliklere yer verilmelidir.

*Anne-baba çocukla mümkün olduğu her fırsatta birebir iletişime geçerse, birlikte ortak faaliyetlerde bulunurlarsa, çocuğa kardeşiyle ilgili ve evle ilgili küçük sorumluluklar verilirse çocuk kendini hala güvende ve hala sevilen, önem verilen bir kişi olarak hissedecektir.

*Kardeşler arasında kıskançlık hissettiğinizde onları birbirinden uzaklaştıracak değil, yakınlaştıracak ortamlar yaratın.

* Çocukların kavgalarında hakem rolünü almayın. Ana babalar çocukların tartışmalarına katıldıkları zaman çocukların her biri ana babasının diğerinin tarafını tuttuğunu düşünür. Bu da rekabetin yoğunlaşmasına yol açar. Büyük kardeş anababanın koruyucu desteğini sağlayabilen küçük kardeşten nefret eder. Anababa ne kadar yansız olmaya çalışsa da işe yaramaz bu nedenle kardeşler anlaşmazlıklarını kendileri çözmelidir. Fiziksel şiddetin olmadığı durumlarda ana babanın araya girmemesi sorunun çözümünü kolaylaştırır.

*Dikkatinizi hemen, sorun çıkaran çocuğa yönetmek yerine, zarar gören çocukla ilgilenmek, kardeşi "mağdur, ezilen" olarak nitelendirmemek gerekir.

* Kim başlattı sorusunu sormaktan kaçınılmalıdır. Çünkü olayı kimin başlattığını öğrenmeye çalışmak çocukların birbirini suçlamasına neden olur. Her bir çocuğun kavganın çıkmasında aynı derecede suçlu olmasından yola çıkarak sonuçlarına eşit şekilde katlanmaları sağlanmalıdır.

* Çocukların kavga etmelerine mümkün olduğunca izin verilmemelidir. Çünkü çocuklar kavga ettikçe deneyim kazanırlar. Kavga ettiklerinde de seçenekler sunulabilir yada iyi geçinme kuralları koyulabilir. Böylece kavga ettikleri ve iyi geçindikleri zaman sonucun ne olacağını bilirler. (İyi geçinirseniz ev kuralları dahilinde istediğinizi yapabilirsiniz. Kavgayı kim başlatırsa başlatsın önemli değil. Ya iyi geçineceksiniz yada lunaparka gitmeyeceksiniz.) Kuralı bozanlara ders vermek amacıyla bir iş vermek hem onların yanlış yaptıkları bir olayı düzeltmelerini hem de olumlu bir davranışta bulunmalarını sağlayabilir.

*Kardeş çatışmasına engel olmanın tek yolu tek çocuk sahibi olmaktır. Çünkü iki yada daha çok çocuğun aynı ortamı paylaşması kaçınılmaz olarak çatışma yaratır. Kardeş kavgasına neden olan zaman ve ilgi konusu ortadan kaldırılamayacağına göre çocuklara kavga etmeyin demek çok etkili değildir. Bunun yerine çocuklar iyi geçinme konusunda yüreklendirilmelidir. Ne kadar iyi anlaşıyorsunuz gibi cümleler çocuğu yüreklendirir ve sizin övgünüzün hakkını vermeye yönlendirir. Ayrıca çocuğun daha çok küçükken paylaşmayı öğrenmeye başlaması kardeşi olduğunda çok fazla bocalamasını engelleyecek, paylaşamamaktan doğan çatışmaları azaltacaktır.

* Kardeşler arasındaki kıskançlık ve geçimsizlik ne kadar yoğun olursa olsun birbirlerinden ayrı kaldıklarında çok özlerler. Bu durum, ilişkilerinin bazen çok bozuk olduğunu düşünseniz de aslında birbirlerini çok sevdiklerini açıklar.

ÖZBAKIM

ÇOCUĞUNUZUN YAŞINA UYGUN BECERİLERİ NELERDİR?

VE

ÇOCUKLARIMIZA ÖZBAKIM BECERİLERİ İLE İLGİLİ NELER ÖĞRETEBİLİRİZ?

(3-6 YAŞ ) OKUL ÖNCESİ DÖNEM ÇOCUĞU NELERİ YAPABİLİR?

1. Düğmesiz ve bağsız giysileri yardımsız giyinir.

2. Yardımla saçını tarar.

3. Giysisindeki büyük düğmeleri ilikler-çözer.

4. Giysilerinin  önünü-arkasını ayırt eder.

5. Ellerini yıkar.

6. Dişlerini fırçalar.

7. Sözel ipuçları ile tabakları, peçeteleri, çatal ve kaşıkları doğru yerleştirerek sofra kurmaya yardım eder.

8. Boyuna uygun bir askıya ceketini veya hırkasını asar.

9. Masada kirlettiği kendine ait yeri temizler.

10. Gece gereksinim duyduğunda uyanır ve tuvalete gider.

11. Burnunu mendille siler.

12. Ev işlerine yardım eder.

13.Kendisine ait eşyaları toplar.

6-7 YAŞ ERİL DÖNEM ÇOCUĞU NELER YAPABİLİR?

1. Ellerini, yüzünü yıkar, kurular.

2. Kendi kendine giyinir,soyunur.

3. Giysilerindeki düğmeleri çözer, ilikler.

4.Yemek yerken uygun araç-gereci kullanır.

5. Dişlerini fırçalar.

6. Saçlarını tarar.

7. Bıçakla yumuşak nesneleri keser.

8. Bıçakla ekmeğine yumuşak yiyeceği sürer.

9. Ayakkabılarını bağlar.

10. Tabağına, servis tabağından yiyecek alır.

11. Duruma ve hava şartlarına uygun giyecekleri seçer.

12. Tuvalet gereksinimi ile ilgili işleri yapar.

ÇOCUĞUNUZ ADINA BUNLARI SİZ Mİ YAPIYORSUNUZ?

 O halde;

- Kendine güveni olmayan

- Aileye bağımlı

- Sorumluluk alamayan

- Sosyal ilişkileri zayıf bir çocuk yetiştiriyorsunuz...

Ne Yapabilirim?

- Çocuğunuzun elini yüzünü yıkamadan önce, siz kendi elinizi ve yüzünüzü yıkayıp kurulayarak ona model olun. Daha sonra ondan sizi taklit etmesini isteyin.

 - On ikinci aydan itibaren şapkasını, çoraplarını, bağları çözülmüş ayakkabılarını vb. giysilerini çıkarması için çocuğunuza fırsat verin.

 - Bir yaşından itibaren sizin gözetiminizde kendi yemeğini kaşık kullanarak yemesine fırsat verin.

- On sekizinci aydan sonra çocuğunuzu giydirirken yavaş yavaş yardımınızı azaltarak onun daha becerili giyinmesine fırsat verin.

- 

- On sekiz, yirmi dört aylar arasında çocuğunuzu kısa sürelerle lazımlığa oturtun. Bu süre zarfında yanında kalın ve tuvaletini yaptığında onu ödüllendirin.

-  İki yaşından sonra bağımsız olarak bardak,  kaşık kullanması için fırsatlar sağlayın.

-  Dişlerini fırçalaması ve peçete kullanması için ona model olun.

- Kendine ait eşyaları, giysileri, oyuncakları düzenli bir şekilde kullanması için onu yönlendirin.

ÇOCUKLARIMIZA NELERİ ÖĞRETEBİLİRİZ?

El temizliği;

Eller, vücudun dış ortam ile en çok temas eden ve bu nedenle de en çok kirlenen organlarıdır. Yetersiz el temizliğinde; alınan mikroplar, ağızdan, deriden, gözden ya da besinlerle vücuda girebilir.

Mikropların vücuda girmesini engellemek ve uzaklaştırmak için eller, sık sık sabun ve su ile yıkanmalıdır.

Eller;

• Yemekten önce ve sonra,

• Diş, ağız, yüz temizliği yapmadan önce,

• Tuvalete girmeden önce ve sonra,

• Dışarıdan geldikten sonra,

• Kirli bir şeye dokunduktan sonra,

•Yemek  hazırlamadan önce yıkanmalıdır.

El tırnakları;

Tırnaklar düzenli olarak kesilirse, tırnak aralarında mikrop birikmesi önlenmiş olur.

•El tırnakları, yarım ay biçiminde kesilir. Tırnak çevresindeki deri bütünlüğü kesilirken bozulmaz. Aksi taktirde mikroplar için giriş kapısı olur.

•Tırnaklar kesildikten sonra eller, mutlaka sabunlu su ile iyice yıkanmalıdır.

Tırnak makası kişisel kullanılmalı, başkalarıyla paylaşılmamalıdır. Böylece tırnak mantarı oluşumu önlenmiş olur.

Saç Temizliği Ve Bakımı

·        Dış görünümün düzenli olabilmesi için saç temizliği çok önemlidir.

·        Saçlar haftada en az 2 kez, saç tipine uygun bir şampuan  ya da sabun ile yıkanıp iyice durulanmalıdır.

·        Tarak, fırça, havlu gibi kişisel bakım araçları başkaları ile paylaşılmamalıdır.

·        Saçla ilgili temizlik ve bakım

·        araçlarının, bit taşıyan kişilerle

·        ortak kullanılması sonucu saçlarda

·        bitlenme oluşabilir.

Saç biti nedir?

Saç biti, insan saçında yaşayan ve üreyen çok küçük kanatsız, kan emerek beslenen böceklerdir.

Sirke denilen yumurtaları görmek bitin kendisini görmekten daha kolaydır ve genellikle enseye yakın, kulakların arkasında saç tellerine tutunmuş halde bulunurlar.

Bit nasıl bulaşır?

•Yetişkin ya da çocuk herkes bitlenebilir.

•En yaygın belirtisi başın ve ensenin şiddetle kaşınmasıdır.

•Saç biti son derece bulaşıcıdır.

•Tarak, fırça, eşarp, yastık, şapka gibi kişisel eşyaların paylaşılmasıyla kişiden kişiye kolaylıkla geçer.

•Pislikle ilgisi yoktur. Bit temiz saçı kirli saça tercih eder.

Ne yapmalı?

•Tekrarlanan salgın riskini azaltmak için bu eşyaları paylaşmaktan kaçınmalıdır.

•Sirkeler, saçın şampuanla yıkanmasıyla temizlenemezler. Önce etkili bir bit ilacı uygulanmalı, sonra bu amaç için yapılmış özel bir tarak ile saçtan temizlenmelidir.

Banyo
Vücutta biriken kirler, derideki gözenekleri tıkayarak, derinin oksijen almasını ve normal görevlerini yapmasını engeller. Bu nedenle sık sık banyo yapmak, cildi temizlemek ve biriken bu maddeleri deriden uzaklaştırmak gerekir.

Banyo yaparken dikkat edilecek noktalar

• Banyo mutlaka sabunlu bezle vücut ovalanarak yapılmalı ve iyice durulanmalıdır.

• Banyo, vücuttan çıkan kirlerle tekrar temas etmemek için, ayakta duş şeklinde yapılmalıdır.

• Banyodan sonra iyice kurulanarak, deri kıvrımlarının - koltuk altı, kasık- ıslak kalması önlenir.

• Banyo sonrasında yumuşak bir bezle kulak kepçesi silinir. Kulak içerisine herhangi bir cisim sokulmamalıdır.

• Banyodan sonra mutlaka temiz çamaşır ve giysiler giyilmelidir.

• Banyo eşyalarının ( havlu, terlik, tarak vb.)  başkaları ile ortak kullanılması, mantar ve diğer bulaşıcı hastalıkların bulaşmasına neden olur.

• Banyo yapılamadığı durumlarda, vücut sabunlu bezle iyice silinerek temizlenmelidir.

Tuvalet Sonrası Beden Temizliği

Sağlıklı bir insanda idrar mikrop içermez, ancak dışkıda milyonlarca bakteri bulunur. Bunlar herhangi bir yolla – iyi yıkanmayan eller, mikropla temas etmiş yiyecekler vb.-  tekrar vücudumuza girdiğinde hastalığa neden olurlar.

Tuvalet sonrası temizlikte doğrudan eller kullanıldığında, kirlilik öyle artmaktadır ki etkili yıkama ile dahi eller tam olarak temizlenmemektedir.

Bu nedenle dışkılama sonrası temizliğin; temiz tuvalet kağıdıyla, önden arkaya doğru silinerek yapılması mikropların yayılmasını önleyecektir.

Bu işlem bittiğinde eller mutlaka el temizliğinde anlatılan şekilde etkili bir biçimde yıkanmalıdır.

Sağlıklı Giyinme;

Sağlığın korunabilmesi için, dış ortam koşullarına göre giyinilmesi gerekir.

• Vücudumuza uygun, yaz aylarında fazla kalın olmayan, kış aylarında ise üşütmeyecek giysiler giyilmelidir.

• Giysiler seçilirken önce rahatlık amaçlanmalıdır. Bu konu ayakkabı seçimi içinde önemlidir.

• Özellikle banyodan sonra mutlaka iç çamaşırlarının değiştirilmesi gerekir.

• Kullanılan çoraplar da, kötü kokuları önlemek ve ayak sağlığını sürdürmek için  her gün değiştirilmelidir.

•

Ayakların hava almasını engellemeyecek ayakkabılar giyilmesine dikkat edilmelidir.

İç çamaşırları, çorap, terlik gibi  kişisel giyim malzemeleri başkalarıyla paylaşılmamalıdır.

Ağız Ve Diş Sağlığı

Dişleri korumanın en etkili yolu, düzenli olarak günde en az 2 kez fırçalamaktır. Ancak sadece dişlerin fırçalanması yetmez. Dişlerle birlikte, dudak, dil, yanak içleri, diş etlerinin temizliğine ve dişlere zarar veren uygulamaları yapmamaya da dikkat edilmelidir.

Ağız ve diş sağlığı için neler yapılmalı?

• Dişler düzenli olarak ve günde en az  iki kez yemeklerden sonra fırçalanmalı,

• Florlu diş macunları kullanmalı

• Diş ipi kullanılmalı,

• Dişler fırçalandıktan sonra ağız içi gargara ile temizlenmeli,

• Orta sertlikteki diş fırçaları kullanmalı ve fırça en az üç ayda bir değiştirilmeli

• Dişlerle ceviz, fındık gibi sert cisimle kırmamalı ve kürdan gibi cisimlerle diş etleri karıştırılmamalı,

• Şekerli ve yapışkan yiyeceklerden sonra ağız bol su ile çalkalanmalı,

• Sakız çiğneniyorsa, şekersiz sakızlar tercih edilmeli

• 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gidilmeli

• Yeterli ve dengeli beslenmeli

•

Diş fırçası başkalarıyla paylaşılmamalıdır

Yetersiz ağız bakımı

-          Diş çürüğü,

-          Diş eti iltihabı,

-          Ağız yaraları,

-          Ağız kokusu gibi problemlere neden olur.

Dişlere neler zarar verir?

• Dişleri fırçalamamak, 6 ayda 1 kez diş kontrolüne gitmemek

• Fındık, ceviz gibi sert kabuklu cisimleri dişlerle kırmak

• Çok soğuk, çok sıcak içecek ve yiyecekler yiyip içmek

• Kürdan gibi sert cisimlerle diş etlerine zarar vermek

• Ara öğünlerde dişlere yapışan yiyecekler yemek 

• Parmak emmek, tırnak yemek, dudak yanak ısırmak

• Şekerli sakız çiğnemek.

Bazı Ortak Kullanım Alanlarının Temizliği

Tuvalet Kullanımı Ve Temizliği

·        Tuvaletler, ortak kullanım alanı olduğundan ve vücutla temas edebileceğinden, temiz olmasına dikkat edilmelidir.

·        Tuvalet erkekler tarafından kullanılacağında, klozet kapağını

·        kaldırarak kullanmalıdırlar.

·        Her kullanımdan sonra sifon - mümkünse klozet kapağı kapatılarak- mutlaka çekilmelidir.

·        Hijyenik açıdan temizlik tuvalet kağıdı ile yapılmalı ve kullanım sonrası çöp kovasına atılmalıdır.

Çöp Ve Atıklar

Çöpler ve diğer insan atıkları her zaman mikrop ve parazit yumurtası barındırır. Bu nedenle el yıkama ile birlikte su ve besin temizliğinin yanı sıra çöplerin uygun şekilde yok edilmesi de bulaşıcı pek çok hastalığa yakalanmamak için gereklidir. Çöpler, naylon torbalarda biriktirilir ve ağzı sıkıca bağlanarak, bekletilmeden, çöplerin toplanması için hazırlanmış yerlere bırakılır.

(*Kadıoğlu, Fahriye. Semiha Şakir Vakfı)

TUVALET EĞİTİMİ

Tuvalete girmeyi reddetme birçok çocukta görülen ve mutlaka önüne geçilmesi gereken bir sorundur. Aksi takdirde çocuğun tuvalet alışkanlığını kazanması zorlaşacaktır. Bu çocuklar tuvalet ihtiyaçları olduğu halde kendilerini sıkar ve tuvalete girmeyi ısrarla reddederler.

Ne Yapabilirim?

Çocuğu tuvalete girmeye zorlamak yapılabilecek en büyük hatadır. Bazı ebeveynler tehdit ve ceza gibi yöntemler kullanıyorlar. Bu şekilde kesinlikle sonuca ulaşılmaz.

                Çocuğun tuvalete girmemesinin sebebi anlaşılmalıdır. Soruna neden her ne ise ortadan kaldırılarak çözüme ulaşılabilir. Mesela, tuvalet ortamının soğukluğu, aydınlatma şartları, tuvaletin ev içerisindeki yeri, çocuğun yaşadığı beden sağlığına ilişkin bir durum, ebeveynin dikkatini çekme, utanma vb. sebepler çocuğun tuvalete girmesini engelliyor olabilir.

Bu sebepler artırılabileceği gibi çocuktan çocuğa değişebilir.
Ebeveyn sorunun nedenini anlayamadıysa mutlaka bir uzmandan yardım istemelidir. Unutulmamalıdır ki sorunun nedeni anlaşılamazsa çözümü gecikecektir.
Eğer hiçbir neden yoksa birtakım oyunlar veya anlaşmalarla çocuk tuvalete girmeye ikna edilebilir.
Bu süreç içinde ebeveyn kendi tuvalet ihtiyacı olduğunda bunu çocuğun yanında dile getirmelidir. İhtiyacını gördükten sonra bunun ne kadar yararlı olduğunu çocuğun duyup anlayabileceği şekilde dile getirmelidir.

Çocuğunuz Gece Yatağını Islatıyorsa

Her gece binlerce çocuk ışıklarını kapatıp uykuya daldıktan sonra yataklarını ıslatır. Öncelikle bilinmesi gereken bunun çok yaygın bir problem olduğudur.Çocuklar ve ergen yaş grubunda oldukça yaygındır. Hem çocuklar, hem de aileler için stresli zor bir durumdur. Yatağını ıslatan çocuk için sıklıkla büyük bir utanç kaynağı olan durum, aileler için endişe ve kızgınlık nedenidir. Aileler çocuklarının bunu bilerek, tembelliklerinden yaptığını  sanabilirler.Oysa bu çocukların yaklaşık %85’inde ailede yada bir akrabada da aynı problem vardır.

Ne Yapabilirim?

·        Gece yatmadan önce çocuğunuza tuvalete gitme alışkanlığı veriniz.

·        Kafein içeren içecek alımını engelleyiniz.

·        Çocuğunuzdan ıslak çarşaf değiştirilmesi konusunda yardım alınız. Bu ona sorumluluk geliştirmesi konusunda yardımcı olacaktır.

·        Çocuğunuzu bunu yenmeyi başarabileceği konusunda cesaretlendiriniz.

·        Suçlayıcı, onur kırıcı konuşmaktan kaçınınız.

UYKU DÜZENİ

Yeni doğan ve bebeklik döneminde uyku ihtiyacı gibi, oyun çocukluğu döneminde de çocuk uykuya ihtiyacı varsa kendiliğinden uyur. 18 aylıktan 4 yaşına gelinceye kadar çocuk gündüz 1 defa uyur. Uyku süresi de gittikçe azalır, yarım saate kadar iner veya hiç uyumayabilir de. Bu dönemde uyku süresi 11 saatten az olmaz. Aslında 4 yaşından sonra (çoğu kez 2 yaşından sonra) artık çocuğun gündüz uykusuna ihtiyacı yoktur. İlköğretim çağı çocuklarının gece uykuları en az 8-9 saat sürmelidir.

Ne Yapabilirim?

• Yatma zamanı ile ilgili protestoları duymayın.

• Çocuğunuzu uykusu geldiğinde ancak hala uyanıkken yatırın.

• Her sabah aynı saatte kalkmasını sağlayın. (hafta sonları dahil)

• Her gün açık havada bir süre oynamasına ve güneş ışığı ile temasına olanak verin.

• Zaman içinde çocuğunuzun yatma saatini birkaç günde bir 15 dakika erkene alın.

• Uyumadan önce onu canlandıracak oyunlardan kaçının. Aynı şekilde gece uyandığında da sıkıcı olmaya özen gösterin.

•Yatak odasında televizyon bulundurmayın.

• Uyumadan 3-4 saat önce kola ve çay içmesine izin vermeyin.

•Çocuğunuzu yatırdıktan sonra ara ara kontrol edin. Bu çocuğa güven verdiği gibi kurallarınızdaki ciddiyeti de anlatacaktır.

•Çocuğunuz kurallarınıza uyduğunda onu ödüllendirin.

•Kurallarınızı siz dahil çocuğun bakımı ile ilgilenen herkes tarafından aynı ciddiyet ve kararlılıkta uygulanmasını sağlayın.

Çocuğum Yalnız Yatmıyor

Çocukların doğumdan itibaren yalnız yatmaya alıştırılması ve bu alışkanlıktan çeşitli bahanelerle vazgeçilmemesi gerekir. ''Anne-babalar, kışın üşümesinler, üstleri açılmasın diye, diğer zamanlarda ise gece yalnız yatınca korkuyor, bizimle yatmak istiyor diye çocuklarını yanlarında yatırmakta, ama bu davranış sonraki zamanlarda da devam etmektedir. Çocukların anne babaları ile yatma istekleri bir yere kadar anlaşılabilir bir istektir, ama bunun devam etmesi onların psikolojik gelişimleri yönünden sakıncalıdır.

 Ne Yapabilirim?

v  Öncelikle çocukların belli saatte yataklarına yatırın ve uyuyana kadar yanlarında oturun. Uyuduktan sonra kendi odanıza gideceğinizi söyleyin.

v  Uykuya dalana kadar ona masal anlatın, masal kitabı okuyun ya da masal kaseti dinletin.

v  Gece uyandıklarında korkmamaları için hafif bir ışığı odada açık bırakın.

v  Gece kalkıp geldiği zaman, üşenmeden yataklarına geri götürün.

v   Gece korkuyorum diye geldiklerinde (ne var korkacak, hadi yatağına) demek, ya da (hadi gel yanımızda yat) demek yanlış bir davranış olacaktır.

BESLENME

Bedensel  ve ruhsal gelişme aşamasında beslenmenin çok önemli etkileri vardır. Örneğin, küçük yaşlarda uzun süreli yetersiz beslenme, önemli bedensel ve ruhsal yeteneklerin gelişimini aksatır. Gereğinden fazla beslenme ise bedensel ve ruhsal verimliliği arttırmaz, yalnızca yağdokunun aşırı gelişmesini sağlar. Tombul bir çocuk ince yapılı bir çocuktan daha sağlıklı değildir.

Yetersiz ve dengesiz beslenen çocuk hastalıklara karşı dirençsiz olur, sık hastalanır, hastalığı ağır seyreder ve okula devamsızlık nedeniyle okul başarısı düşer. Bu nedenle okul başarısını arttırmak, ve gelecek nesillerin daha güçlü ve sağlıklı olmalarına temel hazırlamak için çocukların beslenmesine önem verilmelidir.        

ÖĞÜNLER

Bir çocuğa değişik ve iştah açıcı biçimde hazırlanmış çok yönlü yemekler yedirilmelidir. Önemli olan, öğün saatlerinin belirli bir düzene oturtulmasıdır. Arada bir şeyler atıştırmak diye de bilinen zamansız beslenmek, çocuklarda iştahın oluşumunu önler. Yemekler sakin ve huzurlu bir ortamda yenilmelidir. Sağlıklı bir iştahın oluşması için başlıca şart, çocuğun  dışarıda gönlünce koşup oynaması ve yeterince uyumasıdır.

Çocuğum Yemek Yemiyor

Çocuklar özellikle anne babalarına karşı çıkmanın ve kişiliğini ispatlamanın bir şeklini de yemeklerde gösterirler. Önüne koyduğunuz şeyleri daha önce, yiyen, bitiren çocuğunuz bir bakmışsınız ağzına hiç bir şey koymuyor, yaptıklarınızı beğenmiyor, yemek seçiyor ve yemek zamanlarını inanılmaz kabuslara dönüştürüyor. Bu sık rastlanan olaya yaklaşırken sebeplerini araştırmamız, çocukların neden yemek yemek istemediklerini bulmamız gerekmektedir.

Neden Yemek İstemezler?

v  Kişiliklerini ve varlıklarını ispatlamak ve size söz geçirmek için yemezler

v  İlerleyen yaşlarında bebeklik dönemindeki kadar hızlı büyümedikleri için yemek yemeye daha az ihtiyaç duyarlar.

v  Eğer o anda onları çok meşgul eden bir şeyle ilgileniyor veya oyun oynuyorlarsa, kendilerini de bu yaptıklarından alamıyorlarsa, kesinlikle buna ara verip yemek yemek istemeyeceklerdir.

v  Daha sonra yemek yiyebileceklerini düşünebilir ve o anda daha acıkmamış veya istemiyor olabilirler.

v  Önüne koyduğunuz yemekleri beğenmiyor olabilirler, ne olsa çocuklarımızın da damak zevki oluşuyor ve bazı yemekleri daha çok seviyor, bazılarını da sevmiyor olabilirler.

Ne Yapabilirim?

v  Kesinlikle baskı uygulamayın ve onu anlayışla karşılayın.

v  Yemek yaparken, sofrayı hazırlarken ve toplarken size yardım etmesini isteyin, bu çok hoşuna gidecek ve yemek yemesini motive edecektir.

v  Yemek yeme saatlerini düzenleyin, yemek zamanı açıkmış olsun. Mümkünse yemeğe tüm aile bireyleri birlikte otursun ve çocuğunuz tüm ailenin yemek yediğini görsün.

v  Yemek yeme ve yemek saati alışkanlıklarını kazandırmaya çalışın ve yemek yemenin herkes için bir gereksinim olduğunu anlatın.

v  Kendi kendine yemek yemesine izin verin, belki üzerini kirletecek, etrafı kirletecektir ama yemeğini yiyecek ve bundan hoşlanacaktır. Ara sıra ellerini bile kullanmasına izin verebilirsiniz.

v  Yemek yerken onunla sohbet edin, başka şeylerle ilgilenip onunda dikkatini dağıtmayın.

v  Yemek yemeyen veya reddeden çocukların yemek aralarında abur cubur yemesine engel olun.

v  Çocuğunuz yemek yemiyor veya yemek seçip az yiyorsa yapılan yemeklerin daha besleyici ve kalorili olmasını sağlayabilirsiniz.

v  İçeceklerin önemini unutmayın, çocuğunuza verdiğiniz süt miktarı yemek yemesini etkileyebilir. Yemek sırasında herhangi bir şey içecekse bu bir bardak ile sınırlı olmalıdır.

OBEZİTE

Obezite“Vücutta aşırı yağ depolanması” anlamına gelir. Obezite, çocuklarda vücut ve benlik imaj ve algılamalarıyla ilgili bozukluk, tembel, aldırmaz ve aptal olarak algılanma ve okulda şiddet kurbanı olarak seçilmeleri gibi olumsuzluklara yol açıyor.

Obezite; hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve buna bağlı kalp-damar hastalıkları, kanda pıhtılaşma eğilimi, enfarktüs ve felç, şeker hastalığı, safra taşlarına ve bazı kanser türlerine eğilim ve yatkınlık, nefes alma zorluğu, gece uyku apneleri, yorgun uyanma, kas-iskelet problemleri, eklem sorunları ve cilt problemleri gibi sorunlara yol açabilir.

Çocukları Obeziteden Korunmanın Yoları

1. Çocuklar yürüme mesafesindeki yerlere arabayla değil, yürüyerek götürün,
2. Günde en az 30 dakika fiziksel aktivite yapmalarını sağlayacak ortam ve yaşam biçimi oluşturun,
3. Sebze,meyve ağırlıklı beslenme seçin,
4. Saatlerce televizyon ve bilgisayar önünde zaman geçirmesini önleyecek fiziksel aktivite içeren faaliyetler düşünün, (Çocuklar okul dışı uyanık kaldıkları zamanın neredeyse yarısını ekran önünde hareketsiz olarak geçirmekte, çok meşgul ana-babalar için bu durum onaylanmakta, çoğu da sokakta oynama yerine evde oturmanın daha güvenli olacağını düşünmekte.)
5. Çocuğun okul spor faaliyetlerine katılımı (futbol, voleybol, basketbol, yüzme) teşvik edin,
6. Çocukla birlikte sofraya oturun,
7. Çocukla birlikte yemek hazırlayın,
8. Çocuğa yiyecek parası vermek yerine yanına elma, muz gibi bir meyve koyun,
9. Gofret, şekerleme, bisküvi, çikolata gibi besinler yasaklamayın. Yasaklar bu yiyecekleri  daha çekici yapar, ancak sınırlandırın ve mümkün olduğunca evde bulundurmayın.

10. Çocuğun sebze yemeyi reddetmesi halinde, ısrar etmeden ve hiçbir yorum yapılmadan yemeği önünden kaldırın, ancak sürekli sebze yemeği sunmaya devam edin,
11. Çocuğun sebzeyi yemesi halinde ödül olarak pasta, tatlı, çikolata, şekerleme vermeyin. Bu çocukta bu tür gıdaların daha değerli olduğu imajını yaratır.
12. Çocuğun okul spor faaliyetlerine katılımı (futbol, voleybol, basketbol, yüzme) teşvik edin,
13. Çocukla birlikte sofraya oturun,
14. Çocukla birlikte yemek hazırlayın,
15. Çocuğa yiyecek parası vermek yerine yanına elma, muz gibi bir meyve koyun,
16. Gofret, şekerleme, bisküvi, çikolata gibi besinler yasaklamayın. Bu, onları daha çekici yapar.

17. Çocuğun sebze yemeyi reddetmesi halinde, ısrar etmeden ve hiçbir yorum yapılmadan yemeği önünden kaldırın, ancak sürekli sebze yemeği sunmaya devam edin,
18. Çocuğun sebzeyi yemesi halinde ödül olarak pasta, tatlı, çikolata, şekerleme vermeyin. Bu çocukta bu tür gıdaların daha değerli olduğu imajını yaratır.

ERGENLERDE GÖRÜLEN BAŞLICA YEME BOZUKLUKLARI VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

Anorexia nervosa
Anorexia nervosa kişinin kilo almaktan aşırı ölçüde korkarak kendi kendisini aç bırakmasıdır.
Çok zayıf oldukları halde şişman olduklarını düşünerek “diyet” yapmaya devam ederler.
Bu da, takıntı şeklinde yemek konusunu düşünmelerine ve kendi kendilerini acıkmadıklarına ikna etmek için sürekli bir mücadele içinde olmaları anlamına gelir.

Bulimia nervosa
Bulimia nervosada ise kişiler aşırı derecede yemek yer ve daha sonra müshil ilaçları almak, kendi kendini uyararak kusmak gibi yollarla yediklerini çıkarırlar.

Takıntı şeklinde (kompulsif) aşırı yeme
Kompulsif aşırı yeme kişinin hayatında bir bağımlılık gibidir. Hepimiz kendimizi bazen kendimizi kötü hissettiğimizde rahatlamak amacıyla bazı şeyler yiyebiliriz. Ancak bu rahatsızlıkla kişi kendisini daha iyi hissetmek için sürekli aşırı derecede yemek yer.
Tedavi yöntemleri
• Yeme davranışındaki değişimler önemli hastalıklardan kaynaklanabilir, bu nedenle böyle durumlarda yapılacak ilk şey doktor kontrolünden geçmektir.

• Yeme bozukluğu teşhisi konduysa, bu hastalıkların fiziksel ve ruhsal sonuçları olduğundan tedaviyi çeşitli dallardaki farklı uzmanlar yürütebilir (psikiyatristler, doktorlar, diyetisyenler)

•Genellikle psikiyatrik tedavi gerekir.

•Ağır ölçüde beslenme yetersizliğinin olması durumunda kişinin hastaneye yatırılması gerekebilir.

•Beslenme eğitimi kişinin yeni bir beslenme alışkanlığı kazanmasına yardımcı olabilir. Yeme konusundaki sağlıksız düşüncelerin değiştirilmesine yardımcı olmak için psikiyatrik tedaviler ve özel terapiler gerekebilir ve bu tedavilere genellikle arkadaşlar ve aile de katkıda bulunur.

ÇOCUĞUN SAĞLIKLI OLMASI NELERE BAĞLIDIR?

HASTALIKLAR NASIL BULAŞIR ?

HASTALIKLAR VE BAKIM

KAZALAR

HASTALIKLAR NASIL BULAŞIR?

1-Hasta Kişilerden

Hasta kişiler öksürdüğü ve hapşırdığı zaman, hatta nefes alıp verdiklerinde etrafa mikrop saçılır. Bu yüzden hasta kişilerin bulundukları odada ve kullandıkları eşyalarda mikroplar vardır. Kapalı alanlarda, örneğin toplu taşım araçlarında ya da sınıfta çocukların birinden diğerine kolayca bulaşabilir.

NOT: HIV (AIDS), Hepatit B, Hepatit C solunum yoluyla ve ten temasıyla bulaşmaz!

Ne Yapalım?

• Çocuğumuzun ellerini sık sık sabunla köpürterek akan su ile yıkamasını sağlamalıyız.

• Çocuğumuzu mümkün olduğunca hasta kişilerden uzak tutmalıyız.

• Çocuğumuzun hasta kişilerin bulunduğu odaya girmesine izin vermemeliyiz.

• Çocuğumuzun hasta kişinin havlu, mendil, tabak, kaşık gibi eşyalarını kullanmasını engellemeliyiz.

2-Yiyecek Ve İçeceklerden

Ne Yapalım?

• Yiyecekleri iyice yıkadıktan sonra çocuklarımıza vermeliyiz. Kullandığımız yıkama suyunun sağlıksız olduğunu düşünüyorsak 1 lt.suyun içine 5-6damla çamaşır suyu koyarak evde bir karışım hazırlayabilir, bu karışımdan 1-2 damlayı sebzeleri yıkayacağımız suya koyabiliriz.özellikle yeşillikleri sirkeli su içinde beklettikten sonra yıkayabiliriz.

• Dışardan alınan sütleri kaynattıktan sonra çocuklarımıza içirmeliyiz.

• Çocukların, sağlıklı olsalar bile başkalarıyla aynı kaptan yemek yemelerini ve aynı bardaktan su içmelerini engellemeliyiz. Evde herkesin ayrı tabak,bardak, çatal, kaşık kullanmasını sağlamalıyız.

• Her yiyeceğin ne kadar süre saklanabileceğini bilmeli ve yiyeceklerin son kullanma tarihlerine dikkat etmeliyiz.

3-Sağlıksız Çevre Koşullarından

Ne Yapalım?

• Evimizdeki çöpleri ağzı kapalı torbalarda çocukların ulaşamayacağı yerlerde muhafaza etmeliyiz.

• Tuvalet temizliğine önem vermeli ve sık sık tuvaletleri dezenfekte etmeliyiz.

• Çocuklarımızın oyun alanlarının temiz ve sağlıklı olmasına özen göstermeliyiz. (fabrika atıklarından, lağım sularından,inşaatlardan uzak)

• Çocuğumuzu hayvanlardan korkutmadan onlara fazla yaklaşmamaları ve tanımadıkları hayvanları sevmemeleri gerektiğini anlatmalıyız.

HASTALIKLAR VE BAKIM

Ateş – Havale

Normal vücut ısısı 36-37,5˚C  derecedir. 38˚C derece hafif yükselmiş kabul edilir. 39˚C ve üstü tehlikeli olabilir, mutlaka doktora gidilmelidir.  Ateşi yükselen çocuklar bazen havale geçirir.

Ne Yapalım ?

Önce ateşi ölçün ! Bir yere not edin, yirmi dakika sonra tekrar ölçün, değişip değişmediğini kontrol edin.

Çocuk yüzükoyun veya yan  yatırılmalı, ağzı aşağıya doğru gelmelidir. Başı geriye atılmamalıdır. Elbiseleri çıkarılıp ılık banyo yaptırılarak ve ateş düşürücü ilaç verilerek ateşi düşürülmeye çalışılmalıdır. Üzerindeki giysiler mümkün olduğunca çıkarılmalı ince bir çarşaf örtülmelidir.

Belirli aralıklarla sıvı şeyler içmesini sağlayın

DİKKAT: İyileşmesi için çocuğa kalın giysiler giydirip, üstünü sıkıca örterek terletmeye çalışmak sıkça yapılan büyük bir HATADIR.

Bademcik İltihabı (Tonsilit)

Halk arasında “beta mikrobu” diye bilinen bir mikrobun neden olduğu, boğaz ağrısı, ateş ve bitkinlik haliyle ortaya çıkan ve çocuklarda sıkça rastlanan bir hastalıktır.

Tedavi:Antibiyotik tedavisi başlanmadan önce boğaz kültürü yapılması (doktor muayenesi) şarttır. Asıl tehlikesi zaman içinde bu mikrobun eklem ve kalp romatizmasına neden olabilmesidir.

Korunma:Yılda bir kez  çocukların boğaz kültürlerinin yapılması uygundur.

Su Çiçeği

 Genellikle okul çağında görülür.Virüslerin yol açtığı ateşli-döküntülü bir hastalıktır.Ateşle başlar.Önceleri,deriden hafif kabarık,kırmızı döküntüler ortaya çıkar. Daha sonra bunların ortalarında su dolu kesecikler oluşur.Döküntüler ilkin saçlı deride görülür,oradan gövdeye,kola ve bacaklara yayılır.

Döküntüler kabuklaşarak iyileşirler.Bu lekeler,daha sonra hiç bir iz bırakmadan kaybolur.Döküntülerin hepsi kabuklaştığında bulaştırıcılık dönemi geçmiştir.

 Suçiçeği Nasıl Bulaşır?

-İnsandan insana soluma, öksürme ve hapşırma yoluyla.
-Su çiçeği döküntüleri çok bulaşıcı olduğu için hastayla doğrudan temas yoluyla.
- Çocukların kreş, okul, vb. toplu bulundukları ortamlarda bulaşma çok hızlıdır.

Tedavi:

Tedavinin esasını deri bakımı oluşturur.Mikrop kapmasını önlemek için kaşıntı giderici losyonlar ve ılık duş yararlıdır.

Korunma:

Hasta çocuk,döküntülerin hepsi kabuklanıncaya kadar diğer çocuklardan ayrılmalıdır. Su çiçeğinden korunmanın yolu su çiçeği aşısı olmaktır.Aşılama, çocuk ya da erişkinlerin bu hastalığa karşı korunmasında son derece etkin ve güvenilir bir yoldur.

Kızamık

En sık görülen çocukluk çağı hastalıklarından biridir.Küçük damlacıklarla taşınan virüslerle oluşur. Her yıl dünyada bir milyondan fazla çocuğun ölümüne yol açan çok ciddi bir hastalıktır. Hastalık her yaşta görülmekle birlikte özellikle küçük çocuklarda ağır seyredebilir. Soğuk algınlığı gibi başlar.Nezle,öksürük,gözlerde kızarıklık,sulanma,kaşıntın vardır.Bu bulguların ortaya çıkmasından 2-4 gün sonra kulak arkasından döküntüler başlar.Hızla yüze ve gövdeye yayılır.Döküntüler ortalama 5 gün sürer ve hiç bir iz bırakmadan geçer.Nezle döneminde,ağız içinde azı dişleri hizasında kızamığa özgü beyaz döküntüler görülür.

Korunma

Aşılanma ile olur. Kızamık geçirmemiş her çocuğa aşı yapılmalıdır.Genellikle kızamıkçık ve kabakulak aşısıyla birlikte yapılır.

Tedavi

Ilık içecekler,ateş düşürücü ilaçlar verilir. Göz temizliğine dikkat edilir.Antibiyotikler etkisizdir.

Kızamıkçık

 Havaya öksürükle yayılmış kızamıkçık virüsüyle bulaşır. Çocuklarda nispeten hafif seyreder. Bu hastalığın asıl tehlikesi annenin hamilelikte geçirmesidir.

Hastalık hafif bir ateşle başlar. Hastalığın karakteristik bulgusu, kulak arkasında ve ensede büyümüş bezeciklerdir. Hafif bir boğaz ağrısı ve gözde kızarıklıklar olabilir. Pembe renkli küçük döküntüler önce yüzde ve boyunda ortaya çıkar. Hızla tüm gövdeye yayılır. Döküntüler 24 saat sonra ilk görüldüğü yerden başlayarak solar.

Kızamıkçık çocukluk çağında hafif geçen bir hastalık olmasına karşın doğmamış bebekte ciddi sorunlar meydana getirir. Özellikle gebeliğin ilk 4 ayında kızamıkçık geçiren annenin bebeğinde ciddi sakatlıklar olabilir. Bunlar arasında sağırlık, görme bozuklukları, kalp hastalıkları zeka geriliği sayılabilir.

Tedavi: Özel bir tedavisi yoktur. Ancak ateş 38 C yi geçiyorsa ateş düşürücü verilebilir. Yatak istirahatı gereklidir. 

Korunma

Özellikle kız çocuklarının aşılı olmasına özen gösterilmelidir. Kızamıkçık geçirmemiş her çocuğa aşı yapılmalıdır.Genellikle kızamık ve kabakulak aşısıyla birlikte yapılır.

Kabakulak

Hasta bireyin öksürmekle havaya saldığı küçük damlacıklarda taşınan virüslerin yol açtığı bir hastalıktır. En sık 5-15 yaş arasında görülür. Erişkinde daha ciddi ve ağır seyreder. ateş, baş ağrısı, kulak ağrısı, ağız kuruması şeklinde belirtiler veren ve kulak memesi hizasında yanaklarda tek veya çift taraflı şişliğe neden olan tükürük bezlerinin iltihabıdır.

Hastalık yapan kabakulak virüsü, vücuda girdikten sonra kan yoluyla yayılmakta ve ayrıca pankreasın iltihaplanmasına , beyin ve omuriliği saran zarların iltihaplanmasına (menenjit) , erkek ve kadınlarda testis ve yumurtalık iltihaplanmalarına da neden olabilmekte ve sağırlık, kısırlık gibi kalıcı hasarlara yol açabilmektedir.

Tedavi:

Ağız bakımı yapılır;

temizliğine dikkat edilir.

Ateş düşürücü ilaçlar verilebilir. Antibiyotikler yararsızdır. Sıvı besinler vermek yaralıdır.

Korunma

Hastalığa karşı aşılanma yapılır.Yaygın olarak kızamık-kabakulak-kızamıkçık aşıları birlikte uygulanır.

ÜLKEMİZDE UYGULANAN AŞI TAKVİMİ

Doğumda: Hepatit B
1. Ayda: Hepatit B
2. Ayda: Polio (Çocuk felci),
                  DBT
                  Hib(menenjit) ve HepatitB
3. Aylık: BCG (Verem, Tüberküloz)
4. Ayda: Polio, DBT, Hib
6. Ayda: Polio, DBT, Hib
9 Ayda: Kızamık
12 Ayda : Su Çiçeği, Hepatit B
15 Ayda : MMR
18 Ayda : Polio, DBT, Hib
5-6 yaşında: (İlkokul 1) DBT
11-12 yaşında: (ilkokul 5) Tetanoz
Lise 1: Tetanoz

İshal

Her zaman yapılan halinden farklı olarak dışkılamanın daha sulu, bol ve fazla sayıda yapılması halidir diye tanımlayabiliriz.

İshal Neden Önemlidir ?

İshalin iki önemli tehlikesi ölüm ve beslenme yetersizliğidir. Ölüm, ishal ile vücuttan çok miktarda su ve tuz kaybı sonucu meydana gelir. İshal kötü beslenen çocuklarda daha sık görülür ve daha ağır seyreder. Ayrıca ishalin kendisi de beslenme bozukluğuna neden olur. Daha önceden olan beslenme yetersizliğini daha da kötüleştirir. Çünkü ishalde su ve tuzun kaybı yanında vücuttan besin maddeleri de kaybedilir. Eğer anneler yanlış uygulama olarak ishalli çocuğu beslemezlerse çocukta beslenme bozukluğu gelişebilir. Basit bir hastalık gibi görülen ishalin öldürücü olmasının nedenlerinden birisi ishali arttıracağı endişesi ile çocuğa su ve sulu besinler verilmemesidir.  

İshalden Nasıl Korunulur ?

• Bebeklere ilk 6 ay sadece anne sütü verilmeli,

• Anne sütü almayan bebeklere mama biberonla değil kaşıkla verilmeli,

• Bütün yiyecekler hemen yedirilmeli, bayat-bekletilmiş yemek verilmemeli,

• Sebze ve meyveler yenmeden önce temiz su ile iyice yıkanmalıdır.

• İçme suyu temiz olmalı,

• Sular klorlu değilse kaynatarak içilmelidir.

• Tuvaletler temiz ve sağlıklı olmalı,

• Eller tuvaletten sonra, yemekten önce mutlaka sabunla yıkanmalı,

• Çöpler kapalı kaplarda toplanmalı,

• Karasineklerle mücadele edilmelidir.

Ne Yapalım?

Çocuğun su ve tuz kaybından korunması, evde ve ayakta tedavisi için aşağıdaki 3 ana kurala uyulmalıdır.

1- Çocuğa normalde içtiğinden daha fazla su ve diğer içecekler verilmelidir. Toplumumuzda ishali olan çocuklar yiyecek ve özellikle su verilmemesi yanlış ve yaygın bir uygulamadır. Eğer çocuk anne sütü ile besleniyorsa, anne sütü kesilmemelidir. Çocuğa evde kolayca hazırlanabilecek az şekerli çay, şeftali ve elma suyu, ayran verilmelidir.

2- Çocuğun beslenmesine devam edilmelidir. İshali olan çocuğa yemek vermemek veya az vermek beslenme yetersizliğine neden olur, ya da beslenme yetersizliği varsa daha da kötüleşir. Bu nedenle ishalde çocuğun beslenmesine önem verilmelidir. Dört aylık ve daha büyük çocuklarda ishal süresince pirinç lapası, yoğurt, haşlanmış patates, şeftali ve elma püresi, sütü iyi pişmiş yağsız et gibi gıdalar verilmelidir. Ancak tek öğünde fazla miktarda beslenme bağırsak hareketlerini arttırabilir. Günlük ihtiyacı 5-7 öğüne bölünerek verilebilir, hatta ishal durduktan sonra bir hafta süreyle günde bir öğün fazla yemek verilmelidir.

3- Vücuttan su ve tuz kaybı belirtileri izlenmelidir. İshal tedavisi süresince çocuk dikkatle izlenmelidir. Sulu kaka, susuzluk, cildi iki parmak arasında sıkıp bırakınca eski haline dönmemesi, bıngıldakta çöküklük, göz kürelerinde çökme, kilo kaybı, iştah kaybı, kusma, bulantı, bilinç kaybı, havale gibi belirtilerden biri görülürse, ishal 24 saatten fazla sürerse dışkıda kan görülürse veya ateş yükselirse vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalıdır.

İdrar Yolları İltihabı

Özellikle kız çocuklarında görülen, sık sık az miktarda idrar yapma, idrar yaparken yanma ve ateş belirtileriyle ortaya çıkan bir hastalıktır.

Tedavi: İdrar tahlili yapılır, antibiyotik tedavisi kullanılır. Sık tekrarlaması halinde ileri tetkik gerekir.

Çocuğumuzun tuvalet sonrası temizliğine dikkat etmesini, ayakların sıcak tutmasını sağlamak önemlidir. Sulu gıdalar vererek çocuğun sıkça idrar çıkarmasını sağlamak yararlı olacaktır.

Boğulma

Solunum yolarına ve akciğerlere yabancı cisim kaçması oldukça tehlikeli ve sık karşılaşılan bir durumdur. Bu durumda çocuk nefes alamaz, morarır, hırıltı şeklinde sesler çıkarır.

Bu Durumda; mümkün olduğunca soğuk kanlı davranıp telaşlanmamak gerekir.

Bebekler: Baş aşağı tutulur ve iki kürek kemiği arasına 3-4 defa kuvvetlice vurulur.

Daha büyük çocuklar:  Çocuğun başı aşağıya sarkacak şekilde, müdahale yapanın dizleri üzerine yüzükoyun yatırılır, iki kürek kemiği arasına 3-4 defa kuvvetlice vurulur.

Alınabilecek Önlemler

1. Çocuk oyuncakları seçiminde doğru tercihler yapılmalı.
2. Çocuğun metal, plastik parçalarla oynaması önlenmeli,
3. Ayrılabilen kısımları olmayan ve çocuğunuzun yaşına uygun olanları seçmeye çalışın.
4. Karpuz, kavun ve zeytin çekirdeği gibi küçük ve sert maddeler çocuklardan uzak tutulmalı,
5. Çocuklara, çekirdekli gıdalar, çekirdekleri çıkarıldıktan sonra yedirilmeli,
6. Çocuğun ağzında yiyecek varken konuşması önlenmeli, bu durumda iken ağlatılmamalı, güldürülmemeli,
7. Anneler çocuklarının altını değiştirirken, türban iğnelerine ve kundaklamada kullanılan iğnelere dikkat etmelidir.

Zehirlenme

En sık olarak çocuğun ulaşabileceği yerlerde unutulan ilaçların, tuz ruhu, çamaşır suyu, tiner, benzin, gaz yağı vb. maddelerin çocuk tarafından içilmesiyle meydana gelir.

Bazen böcek ilaçlarının çocuğun odasında uygulanması zehirlenme sebebi olabilir.

Zehirli mantar, bozulmuş yiyeceklerin yenmesi de besin zehirlenmelerine yol açabilir.

DİKKAT: tuz ruhu, çamaşır suyu, tiner, gazyağı, petrol ürünleri, amonyak gibi yakıcı maddeler içmişse çocuk kesinlikle kusturulmaz. Bu maddeler kusarken yemek borusu ve boğazı tekrar yakarak zararı arttırırlar. Şuur kaybına uğrayan ve ya havale geçiren hastalar da kusturulmaz.

• Bunların dışındaki zehirlenmelerde kusturma faydalı olur. Çocuğun oturur pozisyonda öne doğru eğilerek parmak yardımıyla ya da tuzlu su içilerek kusması sağlanır.

HER DURUMDA MUTLAKA DOKTOR KONTROLÜ GEREKLİDİR.

• Bir zehirlenme durumunda 24 saat kesintisiz hizmet sunan Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı Zehir Araştırmaları Müdürlüğü

ZEHİR DANIŞMA MERKEZİ'ne başvurabilirsiniz.

Telefonlar: 0-312-433 70 01

                       0-800-314 79 00 (Ücretsiz)

Yanık

Buhar ve Sıcak Sıvı Yanıkları: Bu tür yanıklarda çok ağrı olur. Yanan bölge en az 10 dakika soğuk su altında tutulmalıdır. Giysiler varsa kesilerek çıkartılır. Yanığın üzeri kapatılmamalıdır. Geniş yanıkların üzeri steril şartlarda kapatılır. Yanıklara yoğurt, salça, diş macunu vb. sürülmemelidir. Ağrı kesici şuruplar verilebilir. Yanık su toplarsa üstünü gazlı bezle kapatılıp bantlanır. Su toplayan yeri patlatmayın. Burası yeni deri oluşurken yanan bölgeyi koruyarak iyileşmesini kolaylaştırır.

Daha Ağır Yanıklarda: Deriye yapışmış yanık ve kavruk giysileri çıkarmaya çalışmayın.Yanık sahasını soğuk suyla serinletin. Çocuğu soğuk su dolu küvete sokun veya soğuk su ile ıslatılmış çarşafla yanık yerleri örtün. Derisini ovalamayın. Yanığa kimyasal maddeler yol açtıysa deriyi bol soğuk su ile iyice yıkayın.Yanık bölgeyi temiz sargı bezi ile kapatın. (Steril sargı bezi yoksa temiz mendil veya yastık kılıfı da aynı işi görür). İlk girişimden sonra çocuğunuzu derhal acil servise götürün.

Elektrik Yanıkları: Mümkünse elektrik akımı sigortadan kesilmelidir. Değilse odun cinsi iletken olmayan bir cisimle çocuğun elektrikle teması koparılmalıdır. Daha sonra hemen kalbi ve solunumu kontrol edilerek gerekirse suni solunum ve kalp masajı yapılmalıdır(Bilen kişilerce). Söndürmek için asla su dökülmemelidir.

Kimyasal Madde Yanıkları: Yanan bölge musluk altında bol su ile yıkanmalıdır. Kimyasal madde bulaşmış giysiler dikkatlice çıkartılmalıdır.

Güneş Yanığı: Deri kırmızı veya soyulmuşsa dikkatli olunmalıdır.Çocuklar gölgede dinlendirilip soğuk içecekler verilir. Çocuğun ateşi 39 ˚C dereceden yüksekse ve dalgınlık varsa güneş çarpması olabilir, doktora götürülmelidir. 

Yanıklara Karşı Alınabilecek Önlemler
Yanıklar çocukluk çağında en sık karşı karşıya kalınan kazaların başında geliyor. İşte bu noktada önlem için dikkat edilmesi gereken hususlar şöyle:

Çocuğunuz kucağınızayken sıcak bir içecek içmeyin.
Sıcak içecekler taşırken çarpmayı engellemek için çocuğunuzun evin içinde nerede olduğuna dikkat edin.
Tencere saplarını ocağın merkezine yada duvara doğru yerleştirin.

Sandalye, tabure gibi eşyaları ocağın etrafında bulundurmayın.
Yiyecekleri pişirme kabıyla değil başka bir kapta sunun.
Mutfakta bir yangın söndürücü bulundurun.
Elektrikle çalışan aletleri fişte bırakmayın, kabloların kısa olmasına dikkat edin.
Deterjanları, plastik torbaları, bıçakları, kibritleri, temizlik ürünlerini ve toksik (zehirli) maddeleri çocukların ulaşabileceği yerden uzakta tutun.
Tüm dolaplarda çocukların açamayacağı şekilde kilitler oluşturun

- Yaz aylarında 11:00 – 15:00 saatleri arasında çocukların güneş altında kalmalarını engelleyin.  Koruyucu kremler sürerek, şapka kullanmalarını sağlayın

Kanama

Aileler için oldukça ürkütücüdür. Özellikle baş bölgesi yaralandığında çok kanama olur.

 Bu durumda; kanayan bölgeye temiz bir bezle sıkıca bastırmak gerekir. Mutlaka doktora başvurulmalı, gerekirse dikiş atılmalıdır.

Kol ve bacaklardaki kanamalar Uzuv başın üstüne doğru yukarıya kaldırılır, kanama bölgesi üzerine sıkıca bastırılır.

Burun Kanaması:

Burnu kanayan çocuğu sırt üstü yatırıp, başını arkaya doğru atmak yaygın olarak yapılan bir hatadır. Bunun tam tersine çocuk oturur pozisyonda olmalı ve öne doğru eğilmelidir. Bu sırada, 10 dakika kadar bir süre ile burun iki parmakla sıkılmalıdır. Bu tedbirlere rağmen durmayan ve uzun süren kanamalarda doktora başvurulmalıdır.

Diş çekimi, sünnet, yaralanmalar sonrası kanamalar uzun sürüyor, sıkça burun kanamaları yaşanıyor ve aile ya da akrabalarda benzer şikayetler varsa ihmal edilmeden doktora başvurulmalıdır.

Kesik Ve Sıyrıklar

Çocuklarda kesik ve sıyrıklar genellikle kendi kendini yaralama şeklinde olur. Daha çok koşarken, oynarken meydana gelir.

 BU DURUMDA; sabunlu ılık suyla veya antiseptik solüsyonlarla yara yeri temizlenir ve mikroplanmamasına dikkat edilir. Daha derin kanayan yaralarda dikiş atılması gerekir.

KAYNAKÇA:

1)      T.C. MEB Okul Öncesi Eğitimi Genel Müdürlüğü 36-72 Aylık Çocuklar İçin Eğitim Programı

Son yüzyılın en önemli buluşlarından birisi kuşkusuz ki, o zamana kadar sadece kâğıt üzerine aktarılabilen görüntünün hareketli hâle getirilmesidir. Bu teknolojik buluş, insanın kendisini ifade edebileceği yeni bir iletişim şeklini ortaya çıkarmıştır. Üstün nitelikli kameralar ve geliştirilen görüntüleme teknikleri gerçek hayatın bire bir sanal dünyaya aktarılabileceğini ortaya koymuş, böylece tiyatroya rakip yeni bir sanat dalı; yani sinema doğmuştur.

Yazılı eserlerin bir bir sinemaya aktarılması bu yeni sanat dalının sadece tiyatroya değil, basılı eserlere de rakip olabileceğini düşündürmüştür. Kitaplarda sayfalarca uzayan tasvirler artık kameraların doğanın anlatılması gereken bölümüne doğrultulması ile kolayca görüntülenebiliyordu. Yazılı eserlerin görüntülü ve sesli olarak perdeye yansıtılması geniş kitlelerin edebî eserlerle daha kolay buluşmasını sağlamıştır denilebilir. Bu yeni sanat dalı seyirciyi eğitmekle kalmıyor, aynı zamanda hoşça zaman geçirilen bir eğlence aracı olarak insanlara ayrı bir zevk veriyordu. Öyleyse artık kütüphaneleri süsleyen cilt cilt yazılı eserlerin pabucu dama mı atılıyordu?

Zamanla bunun böyle olmadığı, yani sinemanın yeni bir iletişim aracı olduğu, yeni bir anlatım biçimi olarak varlığını hissettirdiği fakat yazılı eserlerin yerini tam anlamıyla alamayacağı kısa sürede anlaşıldı. Söz gelimi, kameralar sayfalar boyu tasvir edilebilecek bir görüntüyü anında sahneye aktarabiliyordu ama insanın iç dünyasına ilişkin kitap sayfalarında yapılan ruh çözümlemeleri görüntüleme ile bire bir sahneye yansıtılamıyordu. Derin ruh burkulmalarını aktörün jest ve mimikleri ile anlatabilmekten başka çaresi yoktu ki, bu anlatım biçimi kitaba göre çok çok yetersiz kalıyordu.

Sonra sinema izleyicisinin ve kitap okuyucusunun iletişime girdikleri bu sanat dalları karşısında aldıkları tavır sorgulanmaya başlandı. Sinema izleyicisinin zihinsel faaliyetler bakımından kitap okuyucusuna göre daha edilgen bir tavır içinde olduğu yavaş yavaş benimsenir oldu. Kitap okuyucusu, tasvir edilen görüntüyü hayalinde canlandırmak zorundaydı. Bu durum yazarla birlikte okuyucunun da üretime katılmasını gerekli kılıyordu. Ruh çözümlemelerinde ve yazar tarafından iletilen her türlü mesajın yorumlanmasında da okurun etkin bir rol alması gerekiyordu. Başka bir deyişle, okurun aldığı her türlü mesaj kendisinde var olan birikimle yorumlanıp yeni bir senteze tabi tutularak benimseniyordu. Yani, her edebî eser okur tarafından yorumlanırken âdeta yeniden yazılıyordu.

Oysa sinema, izleyicisine her şeyi hazır sunuyordu. Bir kere görüntü ortadaydı ve izleyici görüntüyü canlandırmak, hayal kurmak zorunda değildi. Yönetmenin bakış açısı, olayları yorumlayış biçimi net biçimde belliydi ve çoğu zaman izleyicinin farklı yorumlar için çaba sarf etmesine gerek yoktu. Yani izleyici -bazı istisnalar dışında- tamamen pasif bir alıcı durumundaydı. İzleyici bir anlamda yönetmenin bakış açısıyla yetiniyordu.

Klâsikleri daha önceden okuyan kaç sinema izleyicisi hayal kırıklığına uğramamıştır. Victor Hugo’nun meşhur Sefiller romanı ilk gençlik yıllarımda okuduğum klâsiklerdendi. Bu eseri sinemada izlediğim zaman sonuç benim için tam bir hayal kırıklığı olmuştu. Çünkü kahramanların yorumlanış biçimi benim hayalimde canlandırdığım ve yorumladığım kahramanlara hiç benzemiyordu. Aynı eserin –çizgi filmleri de dahil- birkaç sinemaya uyarlanışını izledim. Hiçbirisi bana kitabı okuduğum andaki hazzı veremedi.

Değişen dünya, çocuklarımıza yeni teknolojik imkânlar sundu. Otuz kırk yıl önce bir varmış bir yokmuş masalları ile büyüyen çocuklar artık bu gereksinimini –çok erken yaşlardan başlamak üzere- çizgi filmlerle karşılamaya çalışıyorlar. Elbette, masalların büyülü dünyaya karışarak kaybolup gittiğini söyleyecek değiliz. Aksine kitapçı raflarını sayısız masal kitapları süslüyor. Çocuklarımız o kitapları alıp okuyorlar. Ne ki, nineler torunlarına, anneler ve babalar çocuklarına artık eskisi gibi uzun kış gecelerinde masal anlatmıyorlar. Çocuklarımız her ne kadar masal okusalar da, birçok çocuğa çizgi film seyretmenin masal okumaktan daha cazip geldiği tartışma kabûl etmez bir gerçektir.

Masalların tahtını çizgi filmlere veya masalımsı sinema filmlerine bırakmasının çocukların ruhsal gelişimine etkileri üzerinde kesin tespitler yapmak şüphesiz ki araştırmacıların işidir. Ancak, kendi çocukluğumuzdan ve sinema ile yüz yüze masal anlatmanın üzerimizdeki psikolojik etkilerinden yola çıkarak öznel görüşlerimizi sıralamamız mümkündür.

Öncelikle masal anlatan kişi ile çocuk arasında sıcak bir iletişim kurulur. Bu iletişimin temeli karşılıklı sevgiye dayanır. Masal anlatma hem büyükler hem de çocuklar açısından bir rahatlama aracıdır. Masal anı birlikte hoşça geçirilen bir zaman dilimidir. Masalın yerine seyredilen, yine masallardan yola çıkılarak hazırlanmış çizgi filmler neticede mekanik bir teknoloji ürünü araçtan izlenir. Bu, çocuğun çevresindeki insanlardan kısa bir süre için de olsa kopması demektir.

Diğer taraftan, çocuğun okuduğu veya dinlediği masallarda bütün zihinsel faaliyetleri harekete geçmek zorundadır. Çünkü burada, çizgi filmlerde olduğu gibi çocuk edilgen değildir. Kendisine anlatıcı tarafından iletilen mesajları yorumlayarak hayal dünyasında canlandırmak zorundadır. Böylece düşünen, hayal eden, daha da önemlisi masal aleminde kendine göre bir dünya kurmaya çalışan çocuk vardır karşımızda. Bu yönüyle sözcükleri (mesajları) yorumlamaya çalışması bile çocuğun üretken bir çaba içine girdiğinin göstergesidir.

Mitoloji, destan, efsane ve masal gibi halk edebiyatı verimlerinin kökeni insanın ilkel dönemlerine kadar uzanıyor. İnsanoğlunun bilimde ve diğer kültürel alanlarda gösterdiği baş döndürücü gelişmeler bu verimlere olan ihtiyacı azaltmamıştır. Bu anonim ürünler, şekil değiştirip yeni kalıplara girerek varlıklarını sürdürmüşlerdir. Mitolojide, destanda ve efsanede en belirgin özellik olayların olağanüstü biçimlerde gelişmesidir. Gelişen olayların kahramanları da buna bağlı olarak olağanüstüdür. Mitolojide, destanda ve efsanede geçen olağanüstülüklere hem anlatıcısı hem de dinleyicisi inanır. Onların gerçek olup olmadıklarını çoğu zaman ne anlatıcı ne de dinleyici sorgular.

Cinleri, perileri, devleri, Kafdağı…. gibi unsurları ile masal türü de bu olağanüstülüğe eşlik eder. Ancak, diğer türlerdeki “inanma” unsuru masalda yoktur. Aksine, masalın girişi kabul edilen tekerleme bölümünde masal anlatıcısı, dinleyene anlatacağı masalın gerçeklerle ilgisi olmadığını açık açık söyler. Örneğin şu tekerlemelerde olduğu gibi; “Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler berber iken, ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken…” veya; “… Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik, altı ay bir güz gittik. Bir de baktık ki bir arpa boyu yol almışız…”

Tekerleme, anlatıcı ile dinleyici arasında gizli bir sözleşme gibidir. Anlatacı, masalın gerçek olmadığını kafiyeli hoş sözlerle anlatır, dinleyici de bunu kabul eder.

Masaldan hareket edilerek hazırlanmış olsa bile, çizgi filmlerle masalların ayrıldığı önemli noktalardan birisi de çizgi filmlerde bu kurmaca dünyaya işaret edilmemesidir. Çocuklar; devasa yaratıklarla dolu, istediği zaman uçabilen, uçamasa bile onlarca metre sıçrayabilen kahramanları hangi bakış açısıyla izliyor acaba? Mitoloji, destan veya efsane mantığı ile mi, yoksa masal mantığı ile mi?

Çocuğun çizgi film kahramanları ile özdeşleştiği, hatta ona özendiği bir gerçek. Muhtemelen çocukların çoğunluğu, filmlerin sanal bir dünyayı yansıttığının ayırdına varabiliyorlar. Ancak, basında çıkan üçüncü sayfa haberlerinden anlaşıldığına göre –ender görülen bir durum olsa da- çizgi filmlerin sanal dünyasının bazı çocuklarca gerçek dünya ile karıştırıldığı anlaşılıyor. Çizgi film kahramanı atom karınca ile özdeşleşen çocuğun üçüncü kat balkonundan kendisini aşağı bıraktığı haberi gazetelerde yer almıştı. Bu olay, (masalın tekerleme bölümünde olduğu gibi) işlenen olağanüstülüklerin gerçek dünyayı yansıtmadığına ilişkin formata uygun biçimde açıklama yapmanın zorunluluğunu ortaya koyuyor.

Çocuklarımız teknolojiyle gelen yeni anlatım biçimlerini (Çizgi film ve masalımsı sinema yapımlarını) elbette izleyeceklerdir. Hatta bu kaçınılmaz bir ihtiyaçtır. Ancak, gerek veliler ve gerekse eğitimciler, çocukların kitaplar yoluyla veya yüz yüze anlatılacak masallar aracılığı ile elde edecekleri kazanımların teknolojinin imkânları ile yüzde yüz karşılanacağı veya çocuğun bu yolla masal ihtiyacının giderilebileceği yanılgısına düşmemeleri gerekir. Gündüz çizgi film seyreden çocuğumuza uzun kış gecelerinde, yatmadan önce bir masal okumak veya anlatmak bu dengeyi korumak açısından faydalı olur, diye düşünüyorum.

Anneciğim, hep sana seni ne kadar sevdiğimi, küçücük yüreğimdeki kocaman yerini anlatmak isterdim. Ama başaramadım. Çünkü hiç anlamaya çalışmadın. Bir gün sana bahçeden çiçek topladım. Bardağa koydum, sana getiriyordum ki, bardak birden bire elimden düştü, kırıldı. Çiçekle sana sevgimi anlatacaktım. Kırılan bardak için o kadar çok bağırdın ki, bir daha kimseye çiçek vermemeye yemin ettim.

Anne, benim küçük yüreğimde herkesi sevecek kadar yer vardı. Ben herkesi çok seviyordum. Ama sen insanların hep kötü olduklarını, onlara güvenilmemesi gerektiğini söyledin. Ben de artık insanları sevmiyorum.

Anneciğim, bir türlü küçük kafam almıyor, bana başkalarına vurmayı sen öğrettin. Ben doğduğumda vurmayı bilmiyordum ki, neden şimdi kardeşime vurmama kızıyorsun. Ben ona vurunca elime vuruyorsun.

Anne, babamı hiç sevmiyor musun? Hep beni onunla korkutuyorsun, onu sevmemi istemiyor musun?

Ben bir şeyi bağırmadan istersem vermiyorsun. Bağırarak istersem veriyorsun, o yüzden ben de hep bağırarak, ağlayarak istiyorum. Hem de dediğini yapmak için bağırmanı bekliyorum. Biliyor musun seni bağırtmak hoşuma gidiyor. O zaman benimle ilgilendiğini düşünüyorum.

Anne sana güzel bir haberim var: Artık yemeklerimi yiyeceğim. Bir an önce büyümek istiyorum. Neden mi? Seninle konuşurken yukarılara bakmaktan bıktım. Artık boynum ağrıyor. Eğer büyümem daha çok sürecekse, neden sen çömelerek benimle konuşmuyorsun? O zaman kendimi daha iyi hissedeceğim. Konuşurken gözlerini görmek istiyorum. Gözlerinin derinliğinde sevildiğimi anlamak istiyorum.

............

Anne beni neden dinlemiyorsun? Benim çizgi film kahramanlarım, kırılan oyuncağım, kaybolan kalemim neden seni ilgilendirmiyor? Beni de senin şefin, arkadaşının yeni aldığı çanta ilgilendirmiyor... Onları dinlemek istemiyorum. Senin beni dinlemeni, onların benim için ne kadar önemli olduğunu anlamanı istiyorum. Sadece büyüklere ait şeyler mi önemlidir?

Anne, yeni bakıcımı hiç sevmedim. Saçlarımı senin taradığın gibi taramıyor, bana eski bakıcımın baktığı gibi şefkatle bakmıyor. Anne sen bana neden şefkatle bakmıyorsun?

Anne, evdeki eşyaları, sehpayı, kül tablasını, televizyonu kıskanıyorum, onları kırmak, yok etmek istiyorum. Onlar olmazsa, beni daha çok seveceğini düşünüyorum. Hem de rahatça, onları kırma korkusu olmadan evin içinde koşup oynayabileceğim. Onları temizlemek için ayırdığın vakti bana ayırmıyorsun. Demek ki onları benden daha çok seviyorsun.

Anneciğim, evde oynamaktan bıktım. Dışarılarda koşup oynamak, minik su birikintilerine ayaklarımı sokmak, dökerek pasta yemek, elimle makarna yemek, ayranı üstüme dökmek istiyorum.

Anne ben yaşamak istiyorum. 'Yapma'ların, 'etme'lerin olmadığı, sevginin çok olduğu, annelerin çocuklarını anladığı bir yer istiyorum. O yeri bulmak için buradan gitmek istiyorum. Belki bir kuşun kanadında, belki bir çiçeğin yaprağında belki de bir balığın akvaryumunda...

Nesrin BİLKAN

Canten Kaya'nın"Çocuk Eğitiminde Anne Babaya Öneriler" adlı kitabından alınmıştır.

            Askeri liseler,Türk Silahlı Kuvvetlerine yeterli bilgi düzeyine sahip ve üstün beden yeteneğine ulaşmış subay adayı yetiştirir.Askeri liseler parasız yatılıdır.

İstanbul’da Kuleli Askeri Lisesi, Heybeliada Deniz Lisesi; İzmir’de Maltepe Askeri Lisesi ve Bursa’da Işıklar Askeri Lisesi vardır.

                        DENİZ ASTSUBAY HAZIRLAMA OKULLARI

            Astsubay okulları,ortaokul üzerine 3 yıl eğitim verir.Öğrenciler, bu okulu bitirdikten bir yıl sonra orduya astsubay olarak katılırlar.

            Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı Türk Silahlı Kuvvetleri Sıhhiye Astsubay hazırlama okulu,tüm Silahlı Kuvvetlere Sıhhiye Astsubayı adayı hazırlar.

            Elektronik Astsubay Hazırlama Okulu; Kara Kuvvetlerine Muhasebe ve Elektronik  Astsubayı adayı yetiştirir.

            Mızıka Astsubay Hazırlama Okulu; tüm Silahlı Kuvvetlere Mızıka Astsubay adayı yetiştirir.

                        JANDARMA ASTSUBAY HAZIRLAMA OKULU

            3 yıl süreli Jandarma Astsubay Hazırlama Okulunda modern fen programı uygulanır.Kılavuzu; Jandarma Okulu Komutanlığı Kayıt Kabul Komisyon Başkanlığı Güvercinlik /ANKARA adresinden ya da İL Jandarma Alay Komutanlıklarından temin edilebilir.

                        EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE BAĞLI POLİS KOLEJLERİ

            Polis Kolejlerinde birinci yıl yabancı dil hazırlık sınıfı,3 yıl, bir kısım derslerin öğrenimini yabancı dille yapan resmi liselerin fen kolu müfredat programı uygulanmak üzere 4 yıldır.

Okullarda lise programı ile birlikte Emniyet Teşkilatına ait disiplin alışkanlığı da kazandırılır.Bu okullar,İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı parasız yatılı ve resmi üniformalı Devlet liseleridir.

            ASKERİ LİSELER,ASTSUBAY OKULLARI,POLİS KOLEJLERİNE GİRİŞ ŞARTLARI

            1 . Erkek olmak,

            2 . Sabıkasız olmak,

            3 . 1. Derecedeki akrabalarının sabıkasız olması,

            4 . Bu sınavlara katılacak öğrencilerin fiziksel özellikleri:

               11 yaşındaki adayın boy uzunluğunun 134 cm olması

               12        “            “       “            “          139   “       “

               13        “            “       “            “          144   “       “

            5 . 134 cm boyundaki adayın 34’ den 15 kilo düşük ya da 5 kilo fazla olması

            6 . 17 yaşından gün almamış olmak

            7 . Öğrenimine ara vermemiş olmak

            8 . Lise ve dengi okullara kayıt yaptırmamış olmak

            9 . Askeri Liseler için ortaöğretim yıl sonu başarı notunun  3,5

                 Astsubay Okulları için      “       “      “       “          “        2,5

                 Polis Kolejleri   için          “       “      “      “           “         3   olması şartı aranır.

Kız öğrenciler, lise öğreniminden sonra ÖSYM puanı ile Harp Akademisine girebilmektedir.     

Öğrenciler mezun oldukları ilköğretim okulu müdürlüklerinden alacakları not durum çizelgesi ile girmek istedikleri Anadolu Güzel Sanatlar Liselerine ön kayıt yaptırdıktan sonra belirlenen tarihlerde başvuruda bulundukları alanları ile ilgili 3 aşamalı yetenek sınavına girerler.

RESİM

1.Aşama: Desen (karakalem)

2.Aşama: İmgesel Çalışma (Renkli)

3.Aşama: Mülakat

MÜZİK

1.Aşama :İşitme

2.Aşama: Resin Rengi ve Gürlüğü

3.Aşama: Diksiyon

Sınav sonucunda her bölüm için 24 asil 24 yedek olmak üzere 48 öğrenci belirlenir.Asil listeden kontenjan dolmadığı takdirde yedek listeden sıra ile kayıt yapılır.

Okula kesin kayıt hakki kazanan öğrenciler belirlenen tarihlerde diploma nüfus cüzdanı,4 adet resim,zarf ve pullarla birlikte okul idaresine başvurarak kesin kayıt yaptırabilirler.

Okulumuz kız ve erkek yatılı olup ilgili şartları taşıyan öğrenciler yatılılığa kabul edilir.

ÖNEMLİ NOT :

Önkayıt son başvuru tarihi genel olarak Anadolu Liseleri giriş sınavları açıklanmadan bitmektedir. Anadolu Güzel Sanatlar lisesinin yetenek sınavına girmek isteyen öğrencilerin mağdur olmamaları için Anadolu Liselerine Giriş sınavının sonucunu beklemeden önkayıt yaptırmaları gerekmektedir.

Not: Programlamalar da sonradan herhangi bir değişiklik olabileceği için okulla sürekli irtibat halinde olunuz.

DİKKAT: HER OKUL KENDİ KOŞULLARINI BELİRLEYEBİLİR

ANADOLU GÜZEL SANATLAR LİSELERİ

EĞİTİMİN AMACI VE ŞEKLİ

Anadolu güzel sanatlar liseleri, güzel sanatlar alanında yetenekli öğrencilerin eğitim-öğretim görmelerini sağlamak ve yükseköğretime alt yapı oluşturmak amacıyla açılmış olan, yatılı, gündüzlü olarak eğitim veren okullardır.

EĞİTİMİN SÜRESİ

Anadolu güzel sanatlar liselerinde eğitim süresi 4 yıldır.

GİRİŞ KOŞULLARI

a) ilköğretim okulunu o yıl bitirenlerden

b) Diploma notu en az 3.00, gireceği alanla ilgili dersin dördüncü, besinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıflarına ait yıl sonu notlarının aritmetik ortalaması en az 4.00 olan öğrenciler başvurabilirler.

Bu şartları taşıyanlar arasında yapılan müzik ve resim özel yetenek yarışma sınavında başarılı olanlar eğitime hak kazanabilirler.

SINAV BAŞVURUSU

Anadolu güzel sanatlar lisesi özel yetenek sınavlarına katılmak isteyenlerin, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen tarihler arasında öğrenim gördükleri okul müdürlüklerine başvurmaları gerekmektedir.

SINAVIN İÇERİĞİ

a) Yetenek sınavı, okul müdürünün başkanlığında ilgili alan şefi ile alan dersleri öğretmenlerinden en az üç üyeden oluşan komisyonca yazılı, sözlü ve uygulamalı olarak veya bunlardan biri ya da bir kaçı ile yapılır.

b) Sınavlar; müzik ve resim alanlarında, alanın özelliğine uygun olarak komisyonca belirlenen ve okul müdürünce onaylanan esas ve ölçütlere göre 100 puan üzerinden değerlendirilir.

c) Değerlendirme sonunda en yüksek puandan başlanmak üzere adayların sıralaması yapılarak kontenjan kadar asıl ve yedek listeler hazırlanır ve okulda ilan edilir.

d) Sınavı kazanan adayların, süresi içinde kayıtları yapılır. Kontenjanın dolmaması durumunda ders yılının ilk haftasının son iş günü çalışma saati bitimine kadar sıralamaya göre yedek listeden kayıtlara devam edilir.

e) Başvurular, öğrenci seçimi ve kayıt-kabulle ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça belirlenen takvime göre yürütülür.

OKULUN BÖLÜMLERİ

Resim ve müzik olmak üzere iki bölüm vardır. Bakanlığın uygun görmesi durumunda güzel sanatlara yönelik programlar uygulayan başka alanlar da açılabilir.

EĞİTİMİN İÇERİĞİ

Bu okullarda Bakanlıkça uygun görülen ders çizelgeleri ve öğretim programları uygulanır. Programlar düzenlenirken yabancı dil dersleri ile sanat derslerine ağırlık verilir.

Eğitim-öğretim Türkçe yapılır. Alan derslerindeki sanatla ilgili terimlerin yabancı dildeki karşılıkları da öğretilir.

Müzik bölümünde toplu ders olarak okutulmakta olan Müziksel İşitme-Okuma, Koro, Orkestra, Oda Müziği, Müziksel Yaratıcılık ve Müzik Tarihi derslerinin yanı sıra, her öğrenci temel çalgı olarak Piyano ve diğer çalgı olarak da Keman, Viyola, Viyolonsel, Kontrabas, Obua, Flüt, Klarnet, Fagot, Korno, Trompet, Gitar, Bağlama, Ud, Kanun ve Vurmalı Çalgılardan birinin eğitimini almaktadır.

Resim bölümünde Desen Atölye, Resim Atölye, Grafik Tasarımı, Heykel Atölye, Sanat Tarihi ve Drama dersleri okutulmaktadır.

Alan uygulamaları ve etkinlikleri, öğrencilerin ilgi, istek ve yeteneklerine göre bireysel veya grup halinde öğretmen yönetiminde yapılan serbest çalışmalardır. Bu çalışmalarda okul yönetimi, öğrencilerin okulun resim atölyesi, müzik odası, laboratuar, kitaplık ve konferans salonu gibi imkanlarından yararlanmaları için gerekli önlemleri alır.

Öğrenciler uygulama çalışmalarına, yarışmalara, konser, konferans, panel ve sergi gibi sanat etkinliklerine, öğretmenlerinin sorumluluğunda katılırlar ve bu sürelerde izinli sayılırlar.

MEZUNİYET SONRASI GİDEBİLECEKLERİ ÜST EĞİTİM KURUMLARI

Anadolu güzel sanatlar lisesi mezunlarına, öğrenim gördükleri alanlarla ilgili güzel sanatlar fakültelerini tercih ettiklerinde ek puan verilmektedir.

2. BÖLÜM

EN ÇOK SORULAN SORULAR:

İlköğretim okullarının 8.sınıfını bitiren ve Müzik veya Resim alanlarından herhangi birisine yeteneği olan öğrencilerimiz başvurabilir. Başvuru formları her yılın 2.dönem sonunda www.meb.gov.tr internet adresinde ve Ortaöğretim Genel Müdürlüğünün web sayfasında bulabilir veya bizzat güzel sanatlar liselerinden de temin edebilirsiniz. Formlarınızı İlköğretim Okulu idaresince onaylatarak okullara başvuru yapabilirsiniz

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Sınavlarına Girme Şartları Nelerdir?

Güzel Sanatlar Lisesi sınavlarına İlköğretim Okullarının 8.sınıfını bitiren öğrenciler başvurabilirler. Sınavlara girmek için SBS ye girme şartı aranmaz. Ancak bu sınavlara girenler de Güzel Sanatlar Lisesi sınavlarına girebilir. Güzel Sanatlar Lisesi diğer Anadolu Liselerinden farklı olarak Resim veya Müzik alanına özgü "Özel yetenek sınavı" yapmaktadır. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Ve Müzik Bölümlerine Aynı Anda Başvuru Yapabilir Miyim? 
Hayır yapamazsınız. Sadece tek bölüme başvurabilirsiniz. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesine Giriş İçin Sınavlar Nasıl Yapılır? 

Sınavlar yetenek sınavlarından oluşmaktadır. Bu yüzden Sözlü ve uygulamalı sınavlardır ve okulun öğretmenlerinden oluşan komisyon tarafından yapılır. Sınavlara katılmak için ders yılı bitiminden itibaren süresi içinde ÖN KAYIT yaptırmak gerekir. Ön kayıt yaptıran adaylar sınava girebilir. Sınavlar genellikle Ağustos ayında yapılmaktadır. MEB sınav takvimini ders yılı bitmeden duyurmakta ve sınav tarihleri Güzel Sanatlar Liselerinin internet sitelerinde de yer almaktadır. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümü sınavlarına nasıl hazırlanabilirim? 

Sınavlar iki aşamalı ve en az 5 kişilik komisyon tarafından yapılmaktadır. Yetenek sınavı; yazılı, sözlü, uygulamalı sınav türleriyle yapılır. Her bir sınav 100 puan üzerinden değerlendirilir. Sınavlar sonunda 50 puan ve üzerinde alanlar en yüksek puan alan adaydan başlamak üzere sıralama yapılır. İlk 30 kişi asil, daha sonra gelenler yedek olarak sıralanır. 

SINAVLAR: 

Sınavlar İki Aşamalı Olacak, Ön Eleme Olmayacak Ve Tüm Adaylar Her İki Aşamaya Da Gireceklerdir. Sınavlar Genel Olarak 

Yazılı-Test Sınavı: (Genel kültür- sanat, görsel algı testi) ve 

Uygulamalı Sınavlar : ( Desen çalışması, imgesel çalışma vb.) Olarak bunlardan biri ya da birkaçı ile yapılabilir. Ancak hangi sınav türleri ve puanlandırma kriterlerinin kullanılacağı sınavın yapılacağı gün toplanacak olan "komisyon" tarafından belirlenecektir. 

 Yapılacak Sınavın Şekli Okulumuz İlan Panosundan Ve Web Sitelerinden Sınavın Yapılacağı Gün Bildirilecektir. 

* Her Halükarda Adayların Sınava Hazırlık İçin Yukarıdaki Genel Duruma Göre Hazırlanmaları Uygundur. 

* Sınav Tarihi: Temmuz Sonu Ağustos Başı 

* Sınav İçin Kullanılacak Malzeme Araç-Gereçler: Duralit resim altlığı, Yumuşak uçlu kurşun kalem, silgi, kalemtıraş, 12 lik pastel boya getireceklerdir. Resim kâğıtları okul tarafından verilecektir. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Müzik Bölümü sınavlarına nasıl hazırlanabilirim? 

Müzik Bölümü sınavları Resim Bölümünde olduğu gibi iki aşamadan oluşur ve komisyon tarafından yapılır. 

Müzik Alanında Aşağıdaki Sınav Türleri Uygulanır: 

I- Müziksel İşitme Sınavı ; (NA ) hecesiyle piyanodan çalınan tek sesi duyma - tekrarlama; daha sonra da 2-3 ve 4 sesi duyarak ayırma. 

II- Ezgi Ve Ritm Tekrarları; Piyanodan çalınan ezgiyi ve ritmi tekrar edebilme. 

III- Ses Rengi Ve Çalgı: Öğrencinin ses renginin dinlenmesi için bir okul şarkısı veya marş söylemesi gerekmektedir. Ayrıca öğrenci daha önce bir müzik çalgısı çalmışsa çalgısında dinletmek üzere bir parça hazırlayabilir. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Müzik Bölümünde Hangi Çalgılar Vardır? 

Okulumuz Müzik Bölümünde okuyan öğrencilerimiz, Piyano dersini zorunlu olarak alırlar. Bunun yanında yaylı çalgılardan (Keman, Viyola, Viyolonsel ve Kontrbas) Gitar, Üflemeli çalgılardan, Flüt, Türk Müziği çalgılarından; Ud, Bağlama, Kanun, birini seçme şansı vardır. Çalgı seçimi öğrencinin isteği ve fiziksel yapısına uygunluğu kriterleri de göz önüne alınarak Müzik öğretmenlerince yapılır. Kadrolu Öğretmeni olan çalgıların seçilmesi esastır. 

* Önemli Not: Yukarıdaki Bilgiler Ankara AGSL Müdürlüğü Web Sitesi Yayın Ekibi tarafından 02 / 07 / 2009 tarihinde yapılmıştır ve sadece ilgili yıla ilişkin bilgileri içermektedir.

Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinin Amaçları 

Kültür ve sanat bir milletin kimliğidir. Bir toplumun uygarlığı, onun sanat değerleri ve kültür varlıkları ile simgelenir. Kültürün zenginlik kazanmasında sanat çalışmalarının önemi çok büyüktür. Sanat eğitimi ve etkinlikleri, çağdaşlaşmayı ve ekonomik kalkınmayı amaçlayan bilimsel ve teknolojik çalışmaları da içerir. 

Genç kuşakları; özgür düşünebilen, ön yargısız, yeniyi arayan, deneyen kişiler olarak yetiştirmek gerekir. Demokratik toplumlar özgür düşünüp yaşatabilen bireylerle kurulabilir ve yaşatılabilir. Çağın ileri uygarlık düzeyine damgasını vuran milletler bu ilişkiyi çok önceden görmüşler ve bu yönde eğitim kurumlarında bireyleri araştıran, deneyen, yaşatan, bulan kişiler olarak yetiştiren yeni programlar uygulamış ve bunlara yer vermişlerdir. 

Milli Eğitim Temel Kanunu, Güzel Sanatlar alanında özel ilgi ve yetenekleri belirlenen çocukları yetiştirmek üzere temel eğitim ve ortaöğretim seviyesinde okullar açılabileceğini hükme bağlamıştır. Belirlenen amaçları gerçekleştirme yönünde "Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri" kurulmuştur. 

Amaçları; 

Güzel Sanatlar dallarında yetenekli öğrencilerin yaratıcı, yapıcı ve yorumcu yeteneklerini geliştirmek,Öğrencileri araştırıcı ve geliştirici çalışmalara yöneltmek, yetenekleri doğrultusunda bağımsız, doğru ve seçenekli yorumlar ve uygulamalar yapabilecek yaratıcı kişiler olarak yetiştirmek,Öğrencilerin ulusal ve evrensel, tarihi yeni sanat eserlerini tanımaları ve anlamalarına yardımcı olmaktır. 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Resim Bölümünden mezun olan öğrenciler 

Üniversitelerin 
Resim öğretmenliği bölümlerine, 

Güzel sanatlar fakültelerinin 
- İç Mimarlık, 
- Resim, 
- Heykel, 
- Seramik, 
- Grafik, 
- Tekstil, 
- Sahne Dekorları, 
- Kostüm, 
- Fotoğraf, 
- Endüstri Ürünleri tasarımı, 
- Nefesli Çalgılar, 
- Vurmalı Çalgılar, 
- Sinema ve Televizyon bölümlerine 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi Müzik Bölümünden mezun olan öğrenciler ÜniversitelerinMüzik öğretmenliği bölümlerine, 
Devlet konservatuarının 
- Orkestra Şefliği, 
- Piyano Ana Sanat Dalı, 
- Üflemeli Çalgı, 
- Müzikoloji, 
- Sahne Sanatları bölümlerine, 
başvurabilirler 
  

Giriş Koşulları 

Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi yetenek sınavına müracaat edecek öğrencilerin şu şartları taşımaları gerekir: 

1. İlköğretim okulunu o yıl bitirenlerden; 

a) Diploma notu en az 3.00, 

b) Girecekleri alanla ilgili dersin, 4'üncü, 5'inci, 6'ncı, 7'nci ve 8'inci sınıflarına ait yıl sonu notlarının aritmetik ortalaması en az 4.00,olan öğrenciler sınava girmek üzere tercih ettikleri okula (Ek-2 ve Ek-3) form dilekçe ile başvurabilirler. 

2. Öğrenimlerinin bir kısmını yurt dışında yaparak sınavlara başvurunun yapıldığı ders yılı başında 8'inci sınıfa kaydolan öğrencilerden, diploma notu 3.00 ve gireceği alanla ilgili dersin yalnız 8'inci sınıfa ait yıl sonu notunun en az 4.00 olması şartı aranır. 

3. Öğrenimlerini yurt dışında tamamlayarak denkliğini yaptıran öğrenciler, denklik belgesiyle birlikte girecekleri alanla ilgili dersin yıl sonu notlarının aritmetik ortalamasının en az 4.00 olduğunu, 

4. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki okullardan mezun olan öğrenciler; diploma notunun en az 3.00, girecekleri alanla ilgili dersin 4’üncü, 5’inci, 6’ncı, 7’nci ve 8’inci sınıflarına ait yıl sonu notlarının aritmetik ortalamasının en az 4.00 olduğunu, belgelendirerek yetenek sınavına girmek için tercih ettikleri Anadolu güzel sanatlar lisesi müdürlüğüne başvurabilirler. 

Okul ve Öğrenci Sayıları 

Okul Sayısı: 53 
Öğrenci Sayısı: 7948 

Öğrencilerin; 
-Güzel sanatlar alanında ilgi ve yetenekleri doğrultusunda eğitim-öğretim görmelerini, 
-Özel yetenek gerektiren yüksek öğretim programlarına hazırlanmalarını, 
-Yabancı dil öğrenmelerini, 
-Alanlarında araştırmacılığa yönelmelerini, yetenekleri doğrultusunda yorum ve uygulamalar yapabilen, yaratıcı ve üretken kişiler olarak yetişmelerini, 
-Millî ve milletlerarası, tarihi ve yeni sanat eserlerini tanımaları ve yorumlamalarını, 
sağlamak amacıyla açılmışlardır. 
-İlk kez, 1989-1990 öğretim yılında İstanbul'da açılmıştır. 
-Bu okullara yetenek sınavı ile öğrenci alınmaktadır. 
-Öğrencilerin 2831’i erkek, 5117’si kızdır. 
-Öğretim süreleri 1 yılı hazırlık olmak üzere 4 yıl iken, “Orta Öğretimin Yeniden Yapılandırılması” kapsamında; Talim ve Terbiye Kurulunun 07 Haziran 2005 tarih ve 184 sayılı kararıyla, 2005-2006 öğretim yılından itibaren hazırlık sınıflarının kaldırılarak, öğrenim sürelerinin 4 yıla göre yeniden düzenlenmesine karar verilmiştir. 

l  1- Çocuğu kekeme diye damgalamayınız ve kekeme, kekemelik gibi sözcükleri çocuğun yanında kullanmaktan çekininiz.

l  2-Çocuğun konuşması üzerine aşırı titizlik göstermeyiniz. Onu sakin dinleyiniz. Endişeden uzak olunuz. Çocuk bir şey söyleme isteğinde acele ve telaşa kapılmadan söyleyebileceği kadar zaman ve fırsat veriniz. Onun konuşmasını olduğu gibi kabul ediniz.

l  3- Çocuğu konuşmada acele ettirmeyiniz. Sizin ve arkadaşlarının sabırlı dinleyiciler olduğunu çocuk hissetsin.

l  4- Çocuğun en az kekelediği durum ve koşulları saptayınız. Sınıfta bu gibi durumlarda onu konuşturunuz. Özendirici önlemler alınız.

l  5- Hiçbir zaman çocuğa "Yeniden başla", "Önce derin bir nefes al" gibi uyarılarda bulunmayınız. Bütün bu uyarılar onun dikkatini konuşması üzerine toplamasına neden olur. Bu da zararlıdır.

l  6- Çocuk konuşurken dudak hareketlerine değil gözlerine bakınız.

l  7- Sınıfta rahat bir hava yaratınız, askerce emirler vermekten sakınınız.

l  8- Alayı ve acı şakaları disiplin aracı olarak kullanmayınız.

l  9- Çocuktan yapamayacağı kadar çok şey beklemeyiniz.

l  10- Sınıfın çocuğa karşı olan tutumunu kontrol ediniz. Çocuk sınıfta yokken arkadaşlarına ona karşı nasıl davranılacağına ilişkin konuşunuz. Arkadaşlarının yardıma ihtiyacı olduğunu zamanla onun da düzgün konuşacağını anlatınız.

l  11- Sınıfta kekeme çocuk için şiir ya da sözlü anlatım yapılacağı zaman özel önlemler alınız. Ezber ödevi verilecekse bunun çocuğun durumuna uygun kısa ve kolay olmasına dikkat edilmelidir.

l  12- Sınıfta yapılacak koro çalışmaları, toplu söylenen marşlar ve diğer müzik çalışmaları ritmik etkinlikler kekeme için yararlı olacağından bu tür çalışmalara elden geldiğince fazla yer veriniz.

l  13- Çocuğun başarılı olduğu işlerde kendini sınıfa kabul ettirmesine yardımcı olunuz, bunun için fırsatlar hazırlayınız.

l  14- Kişisel kusurlarını azaltıcı tedbirler alınız.

l  15- Çocuğun yanında onun özrü ile ilgili olarak başkaları ile konuşmayınız.

l  16- Ona bazı özel ödevler veriniz. Konuşma ödevi, okul müdürüne ya da bir yetişkine, yandaki sınıf öğretmenine iletilecek haber, oradan aldırılacak bir şey için görevlendirme gibi. Çocuğun konuşacağı karşı tarafın da bir hata yapmaması için yukarıdaki önlemler hususunda bilgilendirilmesi yararlı olacaktır.

l  17- Konuşurken çocuk belli bir tutulma gösterirse çocuğun dikkati hemen başka tarafa çekilmeli. Böylece çocuk tutulduğunun bilincine varmadan diğer etkinlik içine girmiş olur. Öte yandan konuşmada o belirli sese takılıp kalmaktan da kurtulmuş olur. 

§   Çocuğa, sınıfta işlenmekte olan konularla ilgili, öğrenme hızı ve ilgisine göre farklı etkinlik ve ödevler vermelidir.

§   Problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik ödevler vermelidir.

§   Tartışma, proje ve drama çalışmalarına önem vermelidir.

§   Sınıflandırma ve organize etme olanağı veren etkinlikler hazırlamalıdır.

§   Etkinliklerde gözlem ve deneylere de yer vermelidir.

§   Özel ilgileri olduğundan grupla olduğu kadar bireysel çalışmalarına da özen göstermelidir.

§   Öğrenciyi okul içi ve dışı etkinliklere yönlendirmelidir.

§   Liderlik gerektiren ya da liderliği geliştirmeye fırsat verecek çalışmalara katılması için teşvik etmelidir.

§   Anne ve baba ile çocuğun eğitimine yönelik işbirliği yapmalıdır.

§   Yetenek, ilgi ve alanlarına gore ilgili uzmanlarla işbirliği yapmalıdır.

§   Bu çocuklara üstün yeteneklerinin farkında olmalarını sağlayarak bunun bir üstünlük olmadığını hissettirmelidir.

§   Akademik konular kadar, resim-iş, beden eğitimi ve müzik gibi dersleri de dikkate almalıdır.

§   Üstün yetenekli çocuklar, normal zekâya sahip çocuklardan daha hızlı öğrendiklerinden, derslerde gereksiz tekrarlardan kaçınmalıdır.

§   Alışılmışın dışındaki görüşlerini reddetmemelidir.

§   Zamanlarının boşa harcanmasına neden olmamalıdır.

§   Yapılan işte ve ödevlerde gereğinden fazla şekilcilik ve özenti üzerinde durmamalıdır.

§   Akademik konular kadar, resim-iş, beden eğitimi ve müzik gibi dersler de dikkate almalıdır.

§   Daha zor sorular sormalı, öğrencinin yeni düşünceler ve kavramlara ilişkin yeni uygulamalar geliştirmesini isteyerek düşüncelerine esneklik kazandırmalıdır.

§   Sınıf çalışmalarına ilişkin araştırma ve inceleme ödevleri vermelidir.

§   Muhakeme yetenekleri normal çocuklardan daha üstündür. Düşünceler arasındaki ilişkileri kolaylıkla görüp kavradıklarından sınıfta bu yeteneklerinin gelişimine fırsat verilmelidir.

§   Geniş bir kelime hazinesine sahiptirler. Bunları kolaylıkla kullandıklarından sınıf içi çalışmalarda bu özelliğin göz önünde tutulması gerekir.

§   İlgilendikleri konularda özel proje geliştirmelerine fırsat tanınması ve bu projeyi sınıf arkadaşlarıyla paylaşmalarına imkân sağlanmalıdır.

§   Özel ilgileri olduğundan, grupla olduğu kadar, bireysel çalışmalara da önem verilmelidir.

§   Sınıf içi etkinliklerde, kitaba bağlı bilgilerden çok geniş gözlem, deney ve araştırmalara yer verilmelidir.

§   Kulüp başkanı olmalarına, etkinlikleri planlamalarına ve oyunları yönlendirmelerine fırsat tanınmalıdır.

§   Öğrenme yetenekleri normallere göre daha üstün olduğundan, öğretim programı zenginleştirilerek farklılaştırılmalıdır.

§   Çocuğun ihtiyaçlarına cevap verebilmek için ders içi ve ders dışı özel uğraşılara yer verilmelidir. Böylece çocuğun, okul içi ve okul dışı çeşitli uyumsuzlukları azaltılabilir.

§  Öğretmenin " bilmiyorum" diyebilmesi gerekir, 

§  Çocuğu uygun kaynaklara yönlendirebilmelidir, 

§  Benlik duyguları güçlü, iradeleri yüksek olmalıdır, 

§  Kendilerine değer verir ve güvenirler,

§  Diğer kişilere ve özellikle öğrencilerine değer verir, önemser ve saygı duyar, 

§  Esnek, yeni fikirlere açık, entelektüel, edebi, sanat konularına ilgili, bilgisini geliştirmeye heveslidir, 

§  Baskı ve zorlama yerine, yol gösterici, rehber kişilerdir, 

§  Demokratik, işbirlikçi, yenilikçi, deneyimlerden hoşlanan bireylerdir, 

§  Öğrencinin hayal gücü ve üretkenliğini destekleyen, saygı duyan ve espri yapmaktan hoşlanan bireylerdir. 

§  Kültürel ve akademik ilgi alanları

§  Üstün başarı

§  Güvenilir  olma

§  Olaylara öğrencilerin  bakış  açısıyla, çok boyutlu bakabilme

§  Demokratik ortam yaratma

§  Yeni çözüm yolları bulma

§  Öğrenciyi  başkaları  ile  kıyaslamama

§  Olaylara  önyargısız  yaklaşma

§  İçten  ve samimi davranma

§  Bilmediğini söylemekten kaçınmama

§  Ayrıntıları inceleme

§  Farklı düşüncelere saygı duyma

§  Öğrencinin bireysel problemleriyle ilgilenme

          Öğretim yöntem ve teknikleri açısından genel ve özel eğitim birbirine benzemekle birlikte, kaynaştırma yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerin yetersizlik türü, eğitim performansı ve ihtiyacına göre; araç-gereç, eğitim materyalleri, öğretim yöntem ve teknikleri ile ölçme ve değerlendirmeyle ilgili konularda düzenlemeler yapılması gerekmektedir.

Bu kapsamda özel eğitime ihtiyacı olan bireylerin; akademik performansı öğretim amaçları, yararlanacakları özel eğitim ve destek eğitim hizmetlerinin türü ve süresi, eğitim programına ilişkin uyarlamalar ile değerlendirme süreci belirlenerek “Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP)” hazırlanmalıdır. Hazırlanan BEP doğrultusunda öğrenme ortamlarının düzenlenmesi, öğretim yöntem ve tekniklerinin uyarlanması, problem davranışların ortaya çıkmadan önlenmesi bu bireylerde öğrenmenin etkili ve kalıcı olmasını sağlayacaktır.

Aşağıda özel eğitime ihtiyacı olan öğrencilerin kaynaştırma yoluyla eğitimleri ile ilgili yetersizliklerinin türüne göre öneriler yer almaktadır.

*  Az gören/görme engelli öğrencinizi sırasına kolaylıkla girip çıkabileceği şekilde sınıfın ön tarafına oturtun.

*  Az gören öğrencinizi güneş ışınları arkadan gelecek şekilde sınıfta uygun sıraya oturtun.

*  Dersi açık ve anlaşılır bir ses tonuyla öğrenciye dönerek anlatın.

*  Öğrenciye okulun bölümleri ile sınıfı tanıtarak, bağımsız hareketini sağlayacak ipuçlarını belirleyin, gerekiyorsa belirlediğiniz bölümlere Braille kabartma yazı/kabartma sembol ile etiketler hazırlayarak yerleştirin.

*  Öğrenciye çevresini tanıtırken başlangıçta çocuğun elini, elinizi üzerine koyarak çevreyi ve nesneleri tanıtın, nesnelerin neye benzediğini ve nasıl kullanıldığını açıklayın.

*  Sınıftaki diğer öğrencilere görme engelli öğrencinizin özelliklerini anlatarak, görme engelli öğrencinizin bağımsız hareket etme becerilerini sağlayacak tedbirleri birlikte belirleyin.

*  Öğrencinin sınıf arkadaşlarının seslerini ayırt ederek isimleri ile tanıması için, etkinlikler düzenleyin. (Örnek: sorduğunuz soruya cevap veren öğrencinin adının söylenmesi, “Şimdi Zeynep cevap verecek.” denmesi veya  “Ayşe soruma doğru cevap verdi.” denmesi gibi.)

*  Sınıftaki eşya, araç ve gereçlerin yerlerini sabit tutun, değişiklik yaptığınızda öğrencinizi haberdar edin.

*  Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

*  Öğrencinizin sırasını paylaştığı arkadaşına uyumunu ve ona olan güvenini arttırmak için sıra arkadaşına görme engelli öğrencinize nasıl destek olacağına ilişkin bireysel olarak bilgi verin ve onun olumlu davranışlarını ve çabalarını ödüllendirin.

*  Az gören öğrencilere yönelik olarak ders materyallerini büyük punto ile hazırlayın.

*  Sınıfta görme güçlüğü olan öğrencinizle konuşurken kendisiyle konuştuğunu anlaması için adını söyleyin.

*  Öğrencinize isteklerinizi belirtirken “Şunu bana ver.” gibi görmeye dayalı cümlelerle ifade etmeyin, bunu yerine “Sağ elinin yanında duran kalemi bana ver.” şeklinde açık yönerge vermeye dikkate edin.

*  Ders sırasında tahtaya konuları yazarken, sözel olarak da ifade edin.

*  Öğrenciye uygulanacak sınavda sınav sorularını okuyan kişinin diksiyonunun düzgün olmasına dikkat edin.

*  Sınav sorularını okuyan kişinin sınav yapılan dersle ilgili bilgisi olmasına dikkat edin (Örnek: İngilizce dersi sınavında, soruları okuyan kişinin İngilizce bilmesi)

*  Sınav sırasında öğrencinin isteği doğrultusunda, soruların tekrar okunması için olanak sağlayın,

*  Öğrencinin sınav sürecinde soruların başka kişiye okutulması sırasında doğan zaman kaybını ek süre olarak sınava dahil edin.

*  Sınıf ortamında görme engelli veya az gören öğrencinin derse katılımını sağlamak için her derste ona en az bir iki soru sorun.

*  Öğrencinin sınıfta dersi takip edebilmesi için Braille olarak not tutabilmesine imkân tanıyın, gün içinde tuttuğu notları arkadaşıyla karşılaştırması için zaman verin.

*  Öğrenciye kabartma yazı ile tuttuğu notları okutun.

*  Sınavlarda cevabı karmaşık çizim ve şekillere dayanan sorular sormayın.

*  Öğrencinizin öğrenmesini destekleyecek araç ve gereçlerin (kabartma daktilo, masa tableti, kabartma yerküre vb.) sınıf içinde kullanımını destekleyin.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

*  İşitme yetersizliği olan öğrencinizi tahtayı ve sizi rahat görebileceği şekilde sınıfın ön tarafına oturtun.

*  Öğrencinizle konuşurken göz kontağı kurun.

*  Çok yüksek sesle veya fısıldayarak konuşmayın, ses tonunuzun ve konuşma hızınızın normal olmasına dikkat edin.

*  Konuşurken başka yönlere bakmayın.

*  Konuşurken anlaşılır ve kısa cümleler kurun.

*  Konunun açık ve anlaşılır olduğundan emin olun.

*  Konuşurken cümlelerinizi eksik bırakmayın, tamamlayın.

*  Konuştuğunuzda ortamın çok gürültülü olmamasına dikkat edin.

*  Konuşurken, ağzınızı elle veya kâğıt gibi her hangi bir şeyle kapatmayın.

*  Öğrencinizle konuşurken, onun dudak okumasına engel olacak unsurların (bıyık, göz alıcı mücevher gibi) bulunmamasına özen gösterin.

*  Konuşurken yüzünüzün öğrencinize dönük olmasına dikkat edin.

*  Tahtada yazı yazarken ya da arkanız öğrenciye dönükken konuşmamaya özen gösterin.

*  Çok abartılı jest ve mimiklerle konuşmaktan kaçının.

*  Konuşurken cümleyi bölecek şekilde duraklamalardan kaçının.

*  Öğrenciniz kullandığınız sözcüğü anlamadıysa yerine başka bir sözcük kullanın ya da mümkünse göstererek anlatın.

*  Öğrenciniz ile konuşurken dikkatinin sizde olduğundan emin olun, gerektiğinde omzuna dokunarak size bakmasını sağlayın.

*  Öğrencinin konuşmasını anlayamadığınızda öğrenciden söylediğini tekrarlamasını isteyin.

* Ders sırasında öğrencinin öğrenmesini kolaylaştıracak araç ve gereçler (yansıtıcı, ses kayıt cihazı vb) ve materyaller (sunumlar, filmler, vb) kullanın. 

*  Ders esnasında öğrencinizin işitme cihazını düzenli ve etkin bir şekilde kullandığından emin olun.

*  Öğrencilerinizin tüm etkinliklere katılımını sağlayın.

*  Grup çalışmalarında öğrencinin diğer arkadaşlarını görebileceği şekilde oturmasını sağlayın ve grup içindeki diğer öğrencilerin de mümkün olduğunca görsel ipuçlarını kullanmalarını isteyin.

*  Öğrencilerin sözel ifadeleri yanlış anlamasını önlemek için yazılı ve görsel ipuçlarını birlikte kullanın.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

*  Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla, öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

* Sınıfınızın okulun giriş katında olmasını ve öğrencinizin okul ve sınıfta olabildiğince bağımsız hareketini sağlayacak düzenlemeler yapılmasını sağlayın. (Örnek: Merdivenlere ve kapı eşiklerine uygun rampa yapılması, alafranga tuvaletler, dokunarak açılan musluklar vb.)

*  Öğrencinizi sınıf içinde kolaylıkla girip çıkabileceği bir yere oturtun.

*  Öğrencinin sıraya oturma, yürüme vb. bağımsız hareketlerini sağlayacak, tekerlekli sandalye, uyarlanmış kalem, vb. destek araç ve gereçleri kullanmasını sağlayın.

*  Sınıftaki diğer öğrencilere ortopedik yetersizliği olan öğrencinizin özelliklerini anlatarak, öğrencinizin olabildiğince bağımsız hareket etme becerilerini sağlayacak tedbirleri belirleyin.

*  Öğrencinize gerektiğinde nasıl yardım isteyebileceğini ve ihtiyacından fazla yardım etmek isteyenleri kibarca reddetmesini öğretin.

*  Öğrenciniz tekerlekli sandalyede oturuyorsa. yardım etmeniz gerektiğinde öğrencinizin göz hizasında oturmaya dikkat edin.

*  Öğrencinizin söylediklerini anlamadığınızda söylemek istediklerini tekrar etmesini isteyin.

*  Öğrenciniz yazmada güçlük çekiyorsa sözel olarak değerlendirin.

* Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmek için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

*  Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

*  Öğrenciniz konuşurken sakin ve sabır olmaya özen gösterin.

*  Öğrencinizle iletişime her zaman hazır olduğunuzu hissettirin.

*  Öğrencinizin konuşmaya istekli olmadığı durumlarda konuşması için zorlamayın.

*  Öğrenciniz konuşurken sorun yaşadığında cümlesini onun yerine tamamlamayın ancak sözcük eklemeyin.

*  Öğrencinizin konuşmasına müdahale etmeden, göz kontağını sürdürün.

*  Konuşmaya uygun jest ve mimikler kullanın ancak bunların abartılı olmamasına dikkat edin.

*  Öğrencinizin ne söylediğine odaklanın ve onu sözel etkinliklere katılmasını sağlamak için cesaretlendirin.

*  Siz konuştuktan sonra öğrencinizin size cevap vermesi için yeterli zaman tanıyın.

*  Öğrencinin iletişimini kolaylaştıracak araç ve gereçler (bilgisayar, vb.) kullanmasını destekleyin.

*  Öğrencinizin olumlu davranışlarını ödüllendirin.

*  Öğrencinizin söylediklerini anlamadıysanız, söylediğini tekrar etmesini isteyin.

*  Öğrencinizin sınıf etkinliklerine katılmasını destekleyin, etkinlikleri tamamlayabilmesi için yeterli zaman verin.

* Öğrenciniz etkinliklere katılmakta istekli olmadığında konuşması için zorlamayın öğrencinin kendini ifade etmesi olanak sağlayın.

*  Aile ve uzmanlarla iş birliği yaparak öğrencinizin dil ve konuşma güçlüğüne yönelik alınacak önlem ve stratejileri belirleyin.

* Sınıftaki diğer öğrencilerle birlikte öğrencinizin dil ve konuşma becerileri ile güven duygusunu geliştirmesini sağlayacak tedbirleri belirleyin.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

*  Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla, öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

*  Öğrencinizi tahtayı ve sizi rahat görebileceği şekilde sınıfın ön tarafına oturtun.

*  Öğrenciye her dersin konusu, süreci, beklentilerinizi açık net olarak ifade edin. 

*  Her dersin başında daha önce öğrenilen konuları kısaca tekrarlayın, dersin sonunda ise önemli konuları özetleyin.

* Ders içeriğindeki teknik terimleri ve çocuk için yeni sözcükleri açıklayın, yeni terim ve sözcüklerin açıklamasının yer aldığı çalışma kâğıdını ders öncesinde öğrenciye vererek derse hazır olmasını sağlayın.

*  Sınıf kurallarını belirleyin, sınıf kurallarını tek tek öğretin ve kuralların yazılı/görsel olarak yer aldığı bir pano hazırlayın.

*  Öğrencinin çalışma gruplarına katılımını destekleyin.

*  Öğrenciye başarabileceği görev ve sorumluklar verin.

*  Öğrencinin soru sormasına, gerektiğinde konularının tekrar edilmesine fırsat tanıyın.

* İşlenen konuların pekiştirilmesi ve öğrencinin sınava hazırlanmasını sağlamak amacıyla konu içeriğine uygun sorular hazırlayın. 

*  Ders anlatımında jest ve mimikleri kullanın, abartılı jest ve mimiklerden kaçının.

* Öğrenciniz etkinlik sırasında başarısızlık yaşadığında ya da verdiğiniz yönergeyi anlayamadığında verdiği tepkileri dikkate ederek gerekli önlemleri alın.

*  Dersi anlatırken çok uzun ve karmaşık cümlelerden kaçının.

*  Araştırma projesi, sınıf içi sunum, grup çalışması gibi farklı yöntem ve tekniklerle derste işlenen konuları daha iyi anlamasına imkân tanıyın.

*  Sınıf içinde öğretimi etkileyecek ses, ışık gibi uyaranların olmamasına dikkat edin.

*  Sınavlarda öğrencinize ek süre verin.

*  Öğrenciniz yazılı anlatımda güçlük yaşıyorsa sözlü sınavları, kısa yanıtlı ve boşluk doldurmalı sınavları tercih edin.

*  Öğrencinin sınavını gerekirse bireysel olarak yapın.

*  Sınava başlamadan önce öğrencinin sınav sorularını anlayıp anlamadığını kontrol edin, sınav sorularını kendi cümleleri ile ifade etmesine imkân tanıyın.

* Matematik, fen ve teknoloji gibi derslerde sınav sonuçlarını değerlendirirken,  yalnızca sonuca değil, yaptığı işlemlere de puan verin.

* Öğrencinin ders sırasında konuyu anlayabilmesi için hesap makinesi, bilgisayar vb teknolojik aletleri kullanmasına imkân tanıyın.

*  Sınav sonrasında zaman kaybetmeden öğrenciye geri bildirim vermeye dikkat edin.

*  Öğrenci ile konuşurken olumsuzdan çok olumlu ifadeler kullanın.

*  Aile ve uzmanlarla iş birliği yaparak öğrencinize yönelik alınacak önlem ve stratejileri belirleyin.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

*  Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

* Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin. 

*  Öğrencinizi duvar tarafında olacak şekilde ön sıraya oturtun.

*  Öğrencinin sınıf içinde yakınında oturan öğrencilerin, öğrenciye uygun model olabilecek kişiler olmasına dikkat edin.

*  Daha önce işlenen konuları sık sık tekrar edin.

*  El yazısını geliştirici çalışmalar yapın.

*  Öğrencinin tutuğu ders notlarını kendi notlarınızdan ya da arkadaşının defterinden kontrol etmesine imkân tanıyın, gerekirse dersi ses kayıt cihazı ile kaydetmesine fırsat verin.

*  Ödevlerini hazırlarken bilgisayar ve internet kullanmasına izin verin.

*  Öğrencinin sınıf içinde belli zamanlarda hareket etmesini sağlayacak görevler verin. (Örnek: kalem açma, tahtayı silme)

*  Sınıf ortamında öğrencin dikkatini dağıtacak olan materyalleri sınıfın arka tarafına alın.

*   Sınıf içinde bireysel, grup çalışması ve bireysel ödüllendirmeler için köşeler oluşturun.

*  Yazı yazma problemi olan veya testte başarısız olan öğrencileri sözlü sınav ile değerlendirin.

*  Metni okuma ile ilgili stratejiler geliştirin. (Örnek: metni okurken önemli bölümlerini renkli kalemle işaretleme)

*  Sınıf kurallarını belirleyin, bu kuralları tek tek öğretin ve kuralların yazılı/görsel olarak yer aldığı bir pano hazırlayın.

*  Öğrencinin dürtüselliğini önlemek amacıyla 3D (Dur, Düşün, Davran) tekniğini kullanmasını sağlayın.

* Okul ve aile iş birliğinin sağlamak ve öğrencin düzenli izlenmesi amacıyla günlük ve haftalık davranış bildirim kartları hazırlayın.

*  Sınava hazırlanma becerileri öğretin. (işlenen konuların sınav öncesi özetini yapma ve öncelikli konuları belirleme)

*  Ders sırasında öğrencinin dikkatinin artması için sözel uyaranlar verin ya da fiziksel etkinlikler planlayın.

*  Verdiğiniz yönergenin öğrenci tarafından anlaşılıp anlamadığı belirlemek için gerekirse yönergeyi tekrar etmesini isteyin.

*  Öğrencinin dağınıklığını önlemek amacıyla bölümlere ayrılmış tek ödev defteri kullanmasını sağlayın.

*  Ödevleri daha kolay yapılabilir parçalara ayırın her bir parçayı tamamladığında ödüllendirin,

*  Sizin yardımınıza ihtiyacı olduğunda bunu belirten bir işaret seçin. (Örnek: beyaz bir kâğıdı havaya kaldırması, elini havaya kaldırması vb.)

*  Öğrencinin ödevlerini yapıp yapmadığını her gün kontrol edin ve geri bildirimler verin.

*  Akranlarının sosyal kabulünü sağlamak amacıyla öğrencinize özel sorumluluklar verin.

*  Teneffüslerde öğrencinin birlikte oynayıp dolaşabileceği arkadaşlar görevlendirin.

*  Sınıf içi etkinlikleri öğrencinin başarabileceği şekilde düzenleyin.

*  Öğrencinin grup çalışmalarına katılımını destekleyin.

*  Öğrencin uygun olmayan davranışını önlemek için yapmakta olduğu davranış yerine istenilen davranışa yönelik yönerge verin. (Örnek: Sürekli kalem çeviren öğrencinize kalemi çevirme demek yerine “Defterini aç.“ denmesi gibi.)

* Sınıf içinde öğrencinizin hareketliliğini kontrol altına tutmaya yönelik belli aralıklarla tüm sınıfın katılacağı gevşeme ve esneme egzersizleri yapın.

*  Sınavlarda dikkatinin dağılmaması için daha kısa sorulu ve cevaplı sorular sorun

*  Sınavlarda küçük molalar ve ek zaman verin.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

* Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

*  Okula yeni başlayan öğrencinize sınıf ve okul ortamını tanıtın.

*  Sınıftaki diğer öğrencilere otizmi olan öğrencinize ilişkin bilgi verin, onun farklı davranışlarına verilecek tepkiye ilişkin ortak bir strateji belirleyin.

*  Öğrencinizi sınıfın ön tarafında oturtun ve sınıf içinde yakınında oturan öğrencilerin, öğrenciye uygun model olabilecek kişiler olmasına dikkat edin.

*  Sınıf kurallarını belirleyin, sınıf kurallarını tek tek öğretin ve kuralların yazılı/görsel olarak yer aldığı bir pano hazırlayın.

*  Otizmi olan çocukların bazı özel becerileri (erken okuma-yazma, zihinden matematik işlemlerini yapma … vb) olabilmektedir. Akran kabulünü sağlamak için öğrencinin bu özelliklerini ön plana çıkarın.

* Öğrencinizin özelliğini dikkate alarak göz kontağı kurma, sınıfta uygun oturma, basit yönergelere uyma gibi becerilerin öğretimine öncelik verin.

*  Sınıf içinde öğrencinizin performansına uygun sorumluluklar verin.

* Öğrencinizin olumlu davranışlarını ödüllendirin, uygun olmayan davranışlarını arkadaşlarına ve kendisine zarar verecek düzeyde değilse görmezden gelin.

*  Öğrencinizle iletişimizde olumsuz ifadelerden (hayır, yapma, dokunma gibi) mümkün olduğunca kaçının.

*  Öğrencinizin performansını akranlarıyla kıyaslamak yerine, bireysel gelişimini dikkate alarak değerlendirin.

*  Öğrenciniz yüksek ses ve gürültüden rahatsız olabileceği için sınıf içindeki gürültüyü mümkün olduğu kadar azaltmaya dikkat edin.

*  Öğrenciye öğretilecek becerilerin basitten karmaşığa doğru sıra izlemesine dikkat edin,

*  Sınıf içinde yaptığınız eylemleri, sözel olarak da ifade edin. (Örnek: tebeşiri alıyorum ve tahtaya yatay bir çizgi çiziyorum gibi)

*  Kullandığınız cümlelerin basit kısa olmasına dikkat ederek jest ve mimiklerle daha dikkat çekici hale getirin.

*  Yönerge ve sorularınızın öğrencinin özelliğini dikkate alarak kısa olmasına özen gösterin.

*  Okuma ve yazma çalışmalarında nesnenin kendisi ile birlikte ismini yazma daha sonra nesne resmi ile yazma sonrasında yalnızca ismini yazmaya yönelik çalışmalar yapın.

*  Öğrencinin sebep-sonuç ilişkilerini kurmasını desteklemek amacıyla eylem ve resimleri içeren kart ve fotoğrafları göstererek hikâyeleri anlatın ve öğrencinizden aynı şekilde anlatmasını isteyin.

*  Sosyal iletişimin ve etkileşimin arttırılması amacıyla, öğrencinizin sınıf arkadaşlarıyla uyum sağlaması için etkinlik planlayın ve bu etkinliklere katılmalarını sağlayın.

*  Öğrencinin okulun kantini, market gibi yerlere götürerek sınıf dışındaki çevre ile ilişki içinde olmasını sağlayın.

* Tekrarlayıcı veya yıkıcı olumsuz davranışlarını azaltmaya yönelik özel eğitim yöntemlerinden davranışçı eğitim tekniklerini kullanın.

*  Öğrencinin yakınının sınıf dışında beklemesi gibi düzenlenmelerle, okula uyumunu sağlayın.

* Otizmi olan öğrencilerin küçük grup çalışmaları sırasında ya da serbest etkinliklerde sınıf arkadaşlarıyla birlikte oynaması destekleyin.

*  Öğrencinizin nesnelere dokunma, nesneyi elinden bırakmama gibi takıntılı davranışlarını azaltmak için bu nesneler bir kutuya konularak dersin sonunda ya da günün sonunda alabilmesine yönelik düzenleme yapın. 

* Okul ve aile iş birliğinin sağlamak ve öğrencin düzenli izlenmesi amacıyla günlük ve haftalık davranış bildirim kartları hazırlayın.

*  Öğrencinizi kendi içinde gösterdiği gelişme ile değerlendirin ve öğrencinizin yapamadıklarına değil yapabildiklerine yoğunlaşın.

*  Öğrencinizin başarılarını anında ödüllendirin.

* Öğrencinin okula uyumda yaşadığı güçlüklerin üstesinden gelmesi için okul rehber öğretmeni ve aile ile iş birliği yaparak alınacak önlemleri belirleyin.

          Destek eğitim odası; kaynaştırma yoluyla eğitimine devam eden öğrenciler ile üstün yetenekli öğrencilerin ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim hizmetleri alabilmesine yönelik düzenlenmiş ortamlardır. Destek eğitim odalarında öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarına göre görme, işitme, zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri öncelikli olmak üzere, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen, sınıf öğretmenleri ve alan öğretmenleri görev alır.

          Destek eğitim odasında öğrenciye sunulan eğitim hizmetleri, öğrencilerin akademik performansı, becerileri, bireysel özellikleri dikkate alınarak hazırlanan Bireyselleştirilmiş Eğitim Programında (BEP) belirlenen hedefler doğrultusunda yapılmalıdır. Grup eğitimi veya birebir olarak sunulan bu eğitim hizmetleri okul veya kurumun ders saatleri içinde yapılmalıdır. Öğrencinin destek eğitim odasında alacağı ders saati, haftalık toplam ders saatinin % 40’ını aşmayacak şekilde planlanmalıdır. Destek eğitim odasında grup eğitimi alması uygun görülen öğrenciler yönelik oluşturulan gruptaki öğrenci sayısı 6 kişiyi geçmemelidir.

          Destek eğitim odasından eğitim hizmeti alınması karar verilen öğrencilerin BEP’i temel alınarak, devam ettiği sınıfta öğretime katılımın sağlanması için haftalık zaman çizelgesi hazırlanarak ve bu öğrencilerin eğitim hizmetinden ne ölçüde yararlandığı izlenmelidir.

           Destek eğitim odası düzenlenirken aşağıda yer alan hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir;

*  Oda öğrencinin güvenli ve rahatça hareket edebileceği şekilde düzenlemelidir. 

*  Isı, havalandırma, ışık düzeni, ses yalıtımı ve ortam düzenlemesi konularında etkili bir eğitim ortamı oluşturulması açısından dikkat edilmelidir.

*  Destek eğitim odası lavabo vb. gürültünün yoğun olduğu mekânlardan uzak olmalıdır.

*  Odada birebir eğitim için ayrılan kısmın 2x2 metrekarelik bir alandan az olmamasına dikkat edilmelidir. Ancak ortopedik yetersizliği olan öğrenciler için masa ve öğrencinin oturacağı sıra alanı daha geniş tutulmalıdır.

*  Oda içinde yer alan tahtanın, masa gibi malzemeler yaş ve gelişim özelliklerine uygun olmasına dikkat edilmelidir.

*  Odada kullanılacak eğitim araç ve gereçleri öğrencinin yaşına performansına ve yetersizliğin türüne gör çeşitlendirilmelidir. Örnek: dil kartları, üzerinde harflerin bulunduğu kartlar, hikâye anlatan resimli kartlar, üç boyutlu görsel malzemeler, hikâye kitapları, sesli hikâye kitapları, eğitim yazılımları … vb.

*  Öğrencilerin akademik becerilerini geliştirmeye yönelik öğrencinin özelliklerine uygun çalışma kâğıtları vb. hazırlanmalıdır. 

Çocuk sayısına, cinsiyetine ve yaşına göre değişen miktarlarda yapılan bu yardımı alabilmek için kişilerin öncelikle gerekli belgelerlerle birlikte Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvurmaları, değerlendirmeler sonucunda yardımı almaya hak kazanmaları daha sonra da yardım için gerekli olan şartları yerine getirmeleri gerekmektedir

Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Destekleme Genel Müdürlüğü tarafından Sosyal Riski Azaltma Projesi kapsamında nüfusun en yoksul %6lık kesiminde bulunan ve maddi imkansızlıklar sebebiyle çocuklarını okula gönderemeyen veya sağlık kontrollerini yaptıramayan aileleri ekonomik yönden destekleyen bir sosyal güvenlik programı bulunmaktadır. Program kapsamında sağlanan destek koşullu olup, ailelerin çocuklarını düzenli olarak okula göndermelerine bağlıdır. Programın eğitim yardımı kısmı, Milli Eğitim Bakanlığı ile koordineli bir şekilde yürütülmektedir. 

Bu program çerçevesinde Şartlı Nakit Transferi (ŞNT) eğitim yardımları vardır. Bunun yanı sıra eğitim yardımları çerçevesinde eğitim materyali yardımları, özürlülere yapılan eğitim yardımı ve taşımalı eğitim vardır. 

Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ilköğretim kurumlarında sınavlı veya sınavsız parasız yatılı ya da burslu okuma imkanı bulunmaktadır. Bunun yanı sıra koşulları sağlayan öğrenciler Darüşşafaka Eğitim Kurumlarının yaptığı sınava girerek ilköğretim 4. sınıftan itibaren ortaöğretimi bitirinceye kadar tam burslu ve yatılı olarak okuma olanağından yararlanabilirler.

Bütün bunların yanında, ŞNT Eğitim Yardımına başvurmak için: 

İlköğretim veya ortaöğretimde eğitim gören çocuğa sahip olmanız gerekmektedir. Eğer bu şartları taşımıyorsanız bu yardıma başvuramazsınız.

1) ŞNT Başvuru Formu (İl/ilçe Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından temin edilecek), 

2) İkametgah belgesi (güncel olmalı), 

3) Başvuru sahibinin, evli ise eşinin ve çocuklarının T.C. Kimlik numarası bulunan nüfus cüzdanı fotokopileri, 

4) Öğrenci belgesi ( İlköğretim ve ortaöğretimde eğitim gören çocuklar için), 

5) Boşanmış durumda olanlar için boşanma ilamı, 

6) Vakıf tarafından istenebilecek diğer ek belgeler (vasilik belgesi vb)

İlköğretime (1.-8. sınıf arası) devam eden; 

1- ERKEK çocukları için aylık : 20 TL 

2- KIZ çocukları için aylık : 25 TL ödeme yapılmaktadır.

* Bedeninde şiddet gördüğüne işaret edebilecek darbe, morlukları görülmesin diye giysilerle saklıyor ise, 

* İyileşmeyen, sebebi belli olmayan yaraları var ise, 

* Kendisine ait eşyaları kaybediyor veya yırtılmış kıyafetlerle eve geliyor ise, 

* Eşyalarını sık sık kaybediyor veya çalınıyor ise, 

* Her zamankinden daha çekingen, içe dönük veya pasif davranıyor ise,

* Sizlerle veya çevresindekilerle iletişim kurmaktan kaçınıyor ise, 

* Çevresindekilerle ilişkilerinde azalma var ise, 

* Evde odaya kapanma davranışında artma var ise, 

* Başkalarına güvenmiyor ise, 

* Okula gitmek istemiyor veya okuldan kaçıyor, devamsızlık yapıyor ise,

* Uykusunda ve yeme davranışında belirgin değişiklikler var ise, 

* Yatağını ıslatma, kekeleme veya konuşmada tutukluk gösteriyor ise, 

* Gece kabusları var ise, 

* Okul başarısında anlam veremediğiniz bir düşüş var ise, 

* Normalin dışında çok sakin görünme veya çok saldırgan davranma (öfke patlamaları), söz dinlememe biçiminde belirgin davranış değişiklikleri var ise, 

* Gösterdiği tutum ve davranışları ile ilgili sorularınıza çok da aklınıza yatmayan, yalan söylediği duygusu yaratan cevaplar veriyor, hikayeler uyduruyor ise, 

* Dinlediği müzikte, çizdiği resimlerde veya yazdığı yazılarda ve karalamalarda şiddet içeren, cinsel tacizi andıran öğeler var ise, 

* Vücudunun kirli olduğu veya cinsel organları bölgesinde bir sorun olduğu gibi düşüncelere sahip ise, 

* Cinsellik veya seks konularına anormal ilgi gösteriyor veya tamamen ilgisiz kalıyor ise, 

* Oyuncak bebeklerle veya başka çocuklarla oynarken cinsellik veya şiddet içerikli oyunları tercih ediyor ise şiddet gördüğü ile ilgili düşünebilirsiniz.

* Çocuğunuzu ve şiddet gösteren kişi/kişileri suçlamaktan kaçının.Suçlamak, sorunun çözümüne katkıda bulunmayacağı gibi sorunu daha da karmaşık hale getirecektir. Bu nedenle güvenli ve koruyucu ortamı yaratmak için gerginliklerden kaçının. 

* Çocuğunuzu karşınıza alıp onunla konuşmaya çalışın. Bu konuşmada şiddetin kabul edilemez bir davranış olduğunu, hiçbir kişinin kendisine şiddet göstermeye, istismar etmeye hakkı olmadığını ona anlatın. 

* Daha sonra çocuğunuzun duygularını ifade etmesi yönünde cesaretlendirin ve onu dinleyin. 

* Yaşadığı korku, kaygı, utanç, suçluluk gibi olumsuz duygularının normal olduğunu, ne olursa olsun onun yanında olduğunuzu belirtin, hissettirin ve ona güven vermeye çalışın. Şiddeti önlemek için bunu paylaşması gerektiği konusunda çocuğunuzu teşvik edin. Şiddete maruz kalıp bunu anlatmazsa durumun daha kötüye gidebileceğini belirtin. 

* Şiddet gösteren kişi/kişilerin amacının özellikle kendisini korkutmaya, kontrol etmeye çalıştığını ve bu durumda onun suçu olmadığını, utanmaması gerektiğini anlatın. 

* Çocuğunuzun bundan sonraki ne tür tepkiler gösterebileceği üzerinde durun. Bu tür çocuklarla dalaşmamak, yanında bulunduğu arkadaşlarından ayrılmamak, oradan uzaklaşmak, tepki vermemek, yardım istemek, oradan uzaklaşıp gitmek gibi tepkiler arasından çocuğunuzun özelliklerinin de dikkate alarak hangisi veya hangilerini gösterebileceği üzerine konuşun. 

* Çocuğunuza özellikle, şiddete şiddet ile tepki vermemesi konusunu vurgulayın. Bu tür davranmanın çözüm olmayacağını, aksine sorunu daha zorlaştıracağını belirtin. 

* Çocuğunuzun öğretmeni/öğretmenleri, okul idarecileri ve rehber öğretmenleriyle durumu paylaşarak ayrıntılı bilgi almaya çalışın. Onlara, bu sorunu çözme konusunda ne tür önerileri olduğunu sorun. 

* Eğer önerileri arasında profesyonel bir yardım alması var ise psikolog, psikiyatrist gibi kişilere başvurarak yardım alın. 

* Evdeki ilişkilerinizi gözden geçirin. Daima onunla iletime açık olun. Ona vakit ayırın. 

* Çocuğunuzun kendini ifade edici, hakkını arayıcı ve atılgan davranışlarını destekleyerek kendisine güven duyması yönünde destekleyin. 

* Arkadaşları ile ilişki kurmasına ve bu ilişkilerini güçlendirmesi konusunda ona yardımcı olun. 

* Onlarla çeşitli etkinlikler planlaması ve yapmasını sağlayın. 

* Çocuğunuzun davranışlarını ve etkileşim biçimini gözlemleyin ve gerekiyorsa yeni beceriler öğrenmesine yardımcı olun. Bu konuda okulunuzdaki psikolojik danışmandan yardım alabilirsiniz. 

* Ona günlük tutmasını önerin.

Çekingen, içine kapanık, pasif, kendine güveni olmayan, düşük benlik saygısına sahip, çevreyle ilişki kurma becerisi yeterince gelişmemiş, az sayıda arkadaşa sahip, kendini savunamayan, hakkını arayamayan, ev ortamında da ailesi tarafından sindirilen, çok kolay suçluluk ve utanç duygusu yaşayan, istenmeyen, ihmal edilen, sevilmeyen, fiziksel ya da zihinsel engelli olan, küçük yaşta fiziksel olarak zayıf olan, duygusal olarak zayıf olan, daha küçük yaşlarda tacize uğrayan veya başkalarının tacize uğramasına tanık olmuş ise, çocuklar şiddet görme riski ile karşı karşıyadır.

* Çocuğunuzun cep telefonu, iPhone, MP3, gibi maddi değeri yüksek olan eşyaları yanında bulundurmamasını sağlayın. 

* Çocuğunuzun yanında fazla para taşımasını engelleyin. 

* Çocuğunuza, okula yakın ve iyi arkadaşlarıyla birlikte gidip gelmesini önerin. 

* Çocuğunuz toplu taşıt araçlarını kullanırken herhangi bir tehlike ile karşı karşıya kalır ise bir yetişkinden yardım istemesini söyleyin.

* Kendisinden yaşça veya fiziksel olarak büyük okul çocuklarından, arkadaşlarından, öğretmenlerden, okul idarecilerinden, okulda çalışan yardımcı elemanlardan ve personelden, okul içindeki ve dışındaki gruplardan, okuldaki çocukların velilerinden, komşulardan, herhangi yabancı bir kişiden şiddet görme olasılığı vardır. * Çocuklara yönelik şiddet, sanılanın aksine yabancılar tarafından gösterilmemekte, genellikle ya aile bireylerinden ya da yakın akrabalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle çocukları sadece yabancılardan korumak yeterli değildir. Şiddet gösterenlerin çoğunlukla çok yakın çevresinde olan ve güvendikleri kişiler olduğu unutulmamalıdır.

b) İkametgah belgesi 

c) Fotoğraf 

ç) Yatılı okul ve kurumlar için sağlık kurulu raporu 

d) Ortaöğretim kurumları ile iş okullarına kayıtta ilköğretim diploması 

e) Yerleştirme kararı alınmış öğrenciler için özel eğitim hizmetleri kurulu kararının bir sureti 

Bu planlama kapsamında görme, ortopedik, işitme, dil-konuşma, ses bozukluğu, zihinsel ve ruhsal yönden engelli çocuklardan özel eğitim değerlendirme kurulları tarafından, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmeleri uygun görülenlerin eğitim giderlerinin, her yıl bütçe uygulama talimatında belirlenen miktarı Milli Eğitim Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır (3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ek madde 3).

* Özel eğitim gerektiren tüm bireyler, ilgi, istek, yeterlilik ve yetenekleri doğrultusunda ve ölçüsünde özel eğitim hizmetlerinden yararlandırılır. 

* Özel eğitime erken başlamak esastır. 

* Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireyleri sosyal ve fiziksel çevrelerinden mümkün olduğu kadar ayırmadan planlanır ve yürütülür. 

* Özel eğitim gerektiren bireylerin, eğitsel performansları dikkate alınarak, amaç, muhteva ve öğretim süreçlerinde uyarlamalar yapılarak diğer bireylerle birlikte eğitilmelerine öncelik verilir. 

* Özel eğitim gerektiren bireylerin her tür ve kademedeki eğitimlerinin kesintisiz sürdürülebilmesi için her türlü rehabilitasyonlarını sağlayacak kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılır. 

* Özel eğitim gerektiren bireyler için bireyselleştirilmiş eğitim planı geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması esastır. 

* Özel eğitim politikalarının geliştirilmesinde, özel eğitim gerektiren bireylerin örgütlerinin görüşlerine önem verilir. 

* Özel eğitim hizmetleri, özel eğitim gerektiren bireylerin toplumla etkileşim ve karşılıklı uyum sağlama sürecini kapsayacak şekilde planlanır.

* Çocuğunuzun devam ettiği okul/kurumun rehberlik servislerinden alacağınız bireysel gelişim raporu 

* Herhangi bir okula/kuruma kayıtlı olmayan bireyler için Milli Eğitim Müdürlüklerine bağlı bulunan Rehberlik ve Araştırma Merkezi sorumluluk bölgesinde ikamet ettiğini gösteren belge 

* Gerektiğinde tıbbi tanılama ile ilgili sağlık kurulu raporu 

Her aşamadaki tanılamada, çocuğun eğitsel performans düzeyi belirlenir, gelişim alanlarındaki özellikleri değerlendirilir ve bu değerlendirme sonuçları dikkate alınarak eğitim amaçları ve hizmetleri planlanır, en uygun eğitim ortamına yerleştirilmesine karar verilir. Tanılama, değerlendirme ve yerleştirme sürecinin her aşamasında ailenin de görüşü alınarak katılımı sağlanır.

Genellikle özel eğitim sınıflarında görme, işitme ve zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri görev yapar. Bu sınıflara, öğrencilerin yetersizlik türüne göre öğretmen görevlendirmesi yapılır. 

Bulundukları okulun veya kurumun eğitim programını uygulayan özel eğitim sınıflarında görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarının 1-5 inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri, 6-8 inci sınıflarında ise alan öğretmenleri tarafından okutulur. 4-5 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi, bilgisayar, yabancı dil dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır. Görme ve işitme yetersizliği olan öğrenciler için açılan özel eğitim sınıflarının dışındaki sınıflarda 1-8 inci sınıflarında dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, din kültürü ve ahlak bilgisi dersleri ile 6-8 inci sınıflarda teknoloji ve tasarım dersi alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. 

Bulundukları okulun veya kurumun eğitim programından farklı eğitim programı uygulayan özel eğitim sınıflarında ise; dersler sınıf öğretmenleri tarafından okutulur. 4-8 inci sınıflarda beden eğitimi, müzik, görsel sanatlar, iş eğitimi dersleri alan öğretmenleri tarafından okutulabilir. Alan öğretmeni tarafından okutulan derslere sınıf öğretmeni de katılır. Bu sınıflar ders, dinlenme, yemek ve diğer etkinlik saatleri bakımından okulda/kurumda uygulanan programa uyarlar.

Çocuğunuzun engellinin tipi ve derecesi tıbbi olarak tanılandıktan sonra aldığınız heyet raporu ve bağlı olduğunuz ilçedeki RAMnden aldığınız rapor ile onun gelişimini en iyi şekilde destekleyecek okullara kayıt yaptırmanızda fayda vardır. Eğer çocuğunuz gelişimsel açıdan ilköğretim programlarını takip edebilecek bir yapıya sahip değilse, o zaman engel tipine göre Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olarak hizmet veren özel ilköğretim okullarını tercih edebilirsiniz. Bunlar; 

1. Görme engelliler okulları 

2. İşitme engelliler ilköğretim okulları ve meslek liseleri 

3. Ortopedik engelliler ilköğretim okulları ve meslek liseleri 

4. Eğitilebilir zihin engelliler okulları 

5. Öğretilebilir zihin engelliler okulları 

6. Otistik çocuklar eğitim merkezleri 

7. Bilim ve sanat merkezleridir. 

Özel ilköğretim okulları ve meslek liseleri ile eğitim merkezlerinin verdiği hizmetler hakkında detaylı bilgi almak için MEB Özel Eğitim Genel Müdürlüğüne, İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine ve RAM'a müracaat edebilirsiniz.

* Okul rehber öğretmeni, rehberlik ve psikolojik danışma hizmetleri programını okulun türüne, sınıf düzeylerine ve öğrencilerin ihtiyaçlarına göre düzenler. 

* Rehberlik programının uygulanmasında sınıf öğretmenlerine rehberlik eder. 

* Okulun tür ve özelliklerine göre gerekli eğitsel ve rehberlik etkinliklerini planlar, uygular ve uygulanmasına rehberlik eder. 

* Bireysel rehberlik hizmetlerini, rehberlik ilkelerine uygun biçimde yürütür. 

* Eğitsel, mesleki ve bireysel rehberlik çalışmaları için öğrencilere yönelik olarak bireyi tanıma etkinliklerini yürütür. 

* Bireysel rehberlik hizmetleri kapsamında eğer bu konuda eğitimi var ise psikolojik danışma yapar. 

* Öğrencilerin mezun olacağı dönemde, okuldaki eğitim-öğretim sürecindeki gelişimini, yönlendirilmesi açısından önemli özelliklerini ve bu konudaki önerilerini içeren bir değerlendirme raporunu, sınıf rehber öğretmeni, veli, öğrenci ve okul yönetiminin iş birliğiyle hazırlar. Bu raporun aslını öğrenci gelişim dosyasına koyar, bir örneğini de öğrenciye veya velisine verir. 

* Okulda özel eğitim gerektiren öğrenci varsa ve kaynaştırma eğitimi sürdürülüyorsa, bu kapsamdaki öğrencilere ve ailelerine gerekli rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerini, Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM)nin iş birliği ile verir. 

* Rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerine ilişkin öğrenci gelişim dosyalarını ve diğer gerekli kayıtları tutar ve istenen raporları düzenler. 

* Okula bir alt öğrenim kademesinden veya nakil yoluyla gelen öğrencilerin gelişim dosyalarını inceler, sınıf rehber öğretmeniyle işbirliği içinde değerlendirir. 

* Öğrencilerin ilgi, yetenek ve akademik başarıları doğrultusunda eğitsel kollara yönetilmesi konusunda branş ve sınıf rehber öğretmenine bilgi verir ve iş birliği yapar. 

* Ailelere, öğrencilere, sınıf rehber öğretmenlerine ve gerektiğinde diğer okul personeline yönelik hizmet alanına uygun toplantı, konferans ve panel gibi etkinlikler düzenler. 

* Ders yılı sonunda bu alanda yapılan çalışmaları değerlendirir, sonuçlarını ve gerekli bilgileri içeren bir rapor hazırlar.

* Çocuk, okulda veya çevresinde uyumsuzluk, başarısızlık, karar verme güçlüğü gibi sorunlar yaşıyor ve bunları çözmek istiyorsa, 

* Çocuk, bir okula yeni başladığında eğitim yılı başında okulu, kurallarını, işleyişini, derslerin amaçlarını, çalışma yöntemlerini tanımak, okul ve çevrede ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağı hakkında bilgi edinmek istiyorsa, 

* Çocuk, yetenekleri, ilgileri, özellikleri, güçlü ve sınırlı yönleri hakkında bilinçlenerek kendini tanımak ve geliştirmek istiyorsa, 

* Çocuk, ilköğretimini tamamladığında kendine uygun devam edebileceği üst öğrenim kurumlarını, bunların yapısını, giriş koşullarını öğrenmek istiyorsa, 

* Çocuk, okuldaki ve çevredeki eğitsel ve kültürel etkinlikler, yardım hizmetleri, yararlanabileceği kurumlar, mezun olduktan sonraki iş olanakları gibi kendini geliştirmek için bilgilere ihtiyaç duyuyorsa başvurabilir.

* Onun davranışlarından dolayı olumsuz duygular hissettiyseniz, bu duygunuzu onunla paylaşın. 

* Çocuğunuzun ondan ne istediğinizi bilmesini sağlayın. Bu ona alternatif davranışları öğrenmesi için bir şans verecektir. 

* Çocukların duyguları, gözlemleri ve algıladıklarını mutlaka dinleyin. Çocukları dinlemek onların öz saygılarını artırmaktadır. Size bir şeyler söylemek istediğinde, gerçekten ona zaman ayıramayacaksanız uygun olmadığınızı ve ne zaman uygun olacağınızı söyleyin. 

* Çocuğunuzun korkularını ve negatif duygularını onları reddetmektense ciddiye alın ve onları yenmesine ve kendi çözümünü bulmasına izin verin. 

* Çocuklar kötü bir şey yaptıklarında ilgi çekmek, iyi bir davranışta bulunduklarında da onaylanmak istemektedirler. Yaptıkları, her gün yapılan sıradan bir şey bile olsa, yaptıklarını mutlaka onaylayın. 

* Zamanınız sınırlı olmasına karşın çocuğunuzla birlikte zaman geçirmeye çalışın. 

* Çocuğunuzun problemlerini çözmek, bir işi başarmak ve kendi yeteneklerini keşfetmesi için fırsatlar sunmalısınız. 

* Çocuğunuzun düşüncelerine, tercihlerine ve özel eşyalarına saygı gösterin, onu yargılamayın. 

* Her çocuğun yetenekli olduğu alanlar farklılık gösterir. Bu nedenle çocuğunuzun başarılı olduğu alanları keşfedin ve onu, yeteneklerini göstermesi konusunda cesaretlendirin. Bu alanda kazandığı başarı ve güven duygusu, diğer alanlardaki başarısını da artıracaktır. 

* Çocuklar sözel olmayan davranışlara karşı çok duyarlıdırlar. Çocuğunuza sevginizi sözel ifadeler yanı sıra kucaklama ve okşama gibi fiziksel davranışlarla da ifade edin. 

* Çocuklarla konuşurken, onlardan yüksekte olmamaya, onların göz seviyesinde konuşmaya dikkat ediniz. 

* Çocuğunuza çelişkili mesajlar vermekten kaçınınız. Sözlerinizle vücut dilinizin birbirine uymasına dikkat ediniz.

İster tek bir şubenin velilerine, isterse tüm okul velilerine yönelik olsun, her veli toplantısında gündem maddelerinin neler olduğu, toplantının okulun hangi biriminde, ne zaman yapılacağı -mümkünse bir hafta önceden velilere duyurulur.

Okul-aile birliği, okul ile aile arasında bütünleşmeyi gerçekleştirmek, veli ve okul arasında iletişimi ve iş birliğini sağlamak, eğitim-öğretimi geliştirici faaliyetleri desteklemek, maddi imkanlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak ve okula maddî katkı sağlamak üzere kurulur. Okul-aile birliği kurulduğu okulun adını alır. 

Okul-aile birlikleri, okulların eğitim ve öğretim hizmetlerine etkinlik ve verimlilik kazandırmak, okulların ve maddî imkanlardan yoksun öğrencilerin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak üzere; aynî ve nakdî bağışları kabul edebilir, maddî katkı sağlamak amacıyla sosyal ve kültürel etkinlikler ve kampanyalar düzenleyebilir, okulların bünyesinde bulunan kantin, açık alan, salon ve benzeri yerleri işlettirebilir veya işletebilirler.

İlköğretim okullarında; paylaşımcı ve iş birliğine dayalı yönetim anlayışıyla eğitim-öğretimin niteliğini ve öğrenci başarısını arttırmak, okulun fizikî ve insan kaynaklarını geliştirmek, öğrenci merkezli eğitim yapmak, eğitimde planlı ve sürekli gelişim sağlamak amacıyla "Okul Gelişim Yönetim Ekibi" kurulur. Okul gelişim yönetim ekibinde en az iki veli görev alır. Bu veliler, tüm sınıfların veli temsilcileri arasından seçilir.

* Okula ve derslere düzenli devam etmeleri ve başarılı olmaları, 

* Bütün okul arkadaşlarının kendisi gibi Türk toplumunun ve Türkiye Cumhuriyetinin bir bireyi olduklarını unutmamaları, onur ve haklarına saygı göstermeleri, 

* Öğretmenlerine, okul yöneticilerine, görevlilere, arkadaşlarına ve çevresindeki kişilere karşı saygılı ve hoşgörülü davranmaları, 

* Doğru sözlü, dürüst olmaları, yalan söylememeleri, 

* İyi ve nazik tavırlı olmaları, kaba söz ve davranışlardan kaçınmaları, 

* Okulda yapılacak sosyal ve kültürel etkinliklere katılmaları, 

* Kitapları sevmeleri, korumaları, okuma alışkanlığı kazanmaları, 

* Çevrenin doğal ve tarihi güzelliklerini, sanat eserlerini korumaları ve onları geliştirmek için katkıda bulunmaları, 

* İyi işler başarmak için çok çalışmaya ve zamana muhtaç olduklarını unutmamaları, geçen zamanın geri gelmeyeceğinin bilincinde olmaları, 

* Millet malını, okulunu ve eşyasını kendi öz malı gibi korumaları, 

* Sigara, içki ve diğer bağımlılık yapan maddeleri kullanmamaları ve bu maddelerin kullanıldığı ortamlardan uzak durmaları, 

* Ülkenin birliğini ve bütünlüğünü bozan bölücü, yıkıcı, siyasî amaçlı etkinliklere katılmamaları, siyasî amaçlı sembol kullanmamaları, bunlarla ilgili amblem, afiş, rozet ve benzerlerini taşımamaları, bulundurmamaları ve dağıtmamaları, siyasî amaçlı davranışlarla okulun huzurunu bozmamaları, 

* Fiziksel, zihinsel ve duygusal güçlerini millet, yurt ve insanlık için yararlı bir şekilde kullanmaları, 

* Atatürk İlke ve İnkılaplarına bağlı kalmaları, bunun aksi davranışlarda bulunmamaları, 

* Yasalara, yönetmeliklere ve toplumun etik kurallarına, millî, manevî ve kültürel değerlere uymaları beklenir.

* Derse ve diğer etkinliklere vaktinde gelmemek ve geçerli bir neden olmaksızın bu davranışı tekrar etmek. 

* Okula özürsüz devamsızlığını, özür bildirim formu ya da raporla belgelendirmemek, bunu alışkanlık haline getirmek, okul yönetimi tarafından verilen izin süresini özürsüz uzatmak. 

* Yatılı okullarda öğrenci dolaplarını farklı amaçlarla kullanmak, yasaklanmış malzemeyi dolapta bulundurmak ve yönetime bilgi vermeden dolabını bir başkasına devretmek. 

* Okula, yönetimce yasaklanmış malzeme getirmek ve bunları kullanmak. 

* Yalan söylemeyi alışkanlık haline getirmek. 

* Duvarları, sıraları ve okul çevresini kirletmek. 

* Görgü kurallarına uymamak. 

* Okul kütüphanesinden veya laboratuarlardan aldığı kitap, araç-gereç ve malzemeyi zamanında teslim etmemek veya geri vermemek. 

Uyarının türleri ise şunlardır: 

* Sözlü uyarma; öğretmenin öğrenciyle görüşme sürecini oluşturur. Olumsuz davranışın neden yapılmaması gerektiği, öğrenciden beklenen davranışın neler olabileceğini anlaması sağlanmaya çalışılır. Olumsuz davranışların devamı halinde kendisine uygulanabilecek yaptırımların neler olabileceği konusunda uyarılır. 

* Öğrenci ile sözleşme imzalama; öğrencinin sözlü uyarılmasına rağmen olumsuz davranışlarını sürdürmesi halinde öğrenci ve öğretmenler arasında bir görüşme gerçekleştirilir. Bu görüşme sonucunda öğrenci sergilediği olumsuz davranışlarını değiştirmeyi kabul ettiğine ilişkin sözleşmeyi imzalar. 

* Veli ile görüşme; öğretmen, öğrencinin bu olumsuz davranışları sürdürmesi halinde veliyi okula davet eder. Okul yöneticilerinden birinin de katılımı ile yapılan görüşmede öğrencinin olumsuz davranışları ve uygulanabilecek yaptırımları veliye bildirilir. Velinin toplantıya gelmemesi durumunda tutanak tutulur. Bu aşamalardan sonra öğrencinin olumsuz davranışlarını sürdürmesi durumunda; öğretmen, yazılı belgelerin bulunduğu dosyayı hazırlayacağı raporla birlikte görüşülmek üzere öğrenci davranışlarını değerlendirme kuruluna verir.

Kınama yaptırımını gerektiren davranışlar şunlardır: 

* Yöneticilere, öğretmenlere, görevlilere ve arkadaşlarına kaba ve saygısız davranmak. 

* Okulun kurallarını dikkate almayarak, kuralları ve ders ortamını bozmak, ders ve ders dışı etkinliklerin yapılmasını engellemek. 

* Okul yönetimini yanlış bilgilendirmek, yalan söylemeyi alışkanlık haline getirmek, kopya çekmek, resmî evrakta değişiklik yapmak. 

* Okulda bulunduğu halde törenlere özürsüz olarak katılmamak ve törenlerde uygun olmayan davranışlarda bulunmak. 

* Kılık ve kıyafet kurallarına uymamak. 

* Okulda ya da okul dışında sigara içmek. 

* Okulda kavga etmek. 

* Okulun araç-gerecine zarar vermek. 

* Başkasının malını haberi olmadan almak. 

* Öğrencilerin eşya ve araç-gerecine kasıtlı olarak zarar vermek. 

* Dersin veya ders dışı faaliyetlerin akışını ve düzenini bozacak davranışlarda bulunmak. 

* Okul ile ilgili mekan ve malzemeyi izinsiz ve eğitimin amaçları dışında kullanmak. 

* Yatılı okullarda gece izinsiz olarak dışarıda kalmak.

Okul değiştirme yaptırımını gerektiren davranışlar şunlardır: 

* Anayasanın başlangıcında belirtilen temel ilkelere dayalı millî, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti niteliklerine aykırı davranışlarda bulunmak veya başkalarını da bu tür davranışlara zorlamak. 

* Sarkıntılık, hakaret, iftira, tehdit ve taciz etmek veya başkalarını bu gibi davranışlara kışkırtmak. 

* Okula yaralayıcı, öldürücü aletler getirmek ve bunları bulundurmak. 

* Okul ve çevresinde kasıtlı olarak yangın çıkarmak. 

* Okul ile ilgili mekan ve malzemeyi izinsiz ve eğitim amaçları dışında kullanmayı alışkanlık haline getirmek. 

* Okul içinde ve dışında; siyasi parti ve sendikaların propagandasını yapmak ve bunlarla ilgili eylemlere katılmak. 

* Herhangi bir kurum ve örgüt adına yardım ve para toplamak. 

* Kişi veya grupları dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce ve inançlarına göre ayırmak, kınamak, kötülemek ve bu tür eylemlere katılmak. 

* Başkasının malına zarar vermek, haberi olmadan almayı alışkanlık haline getirmek. 

* Okulun bina, eklenti ve donanımlarını, taşınır ve taşınmaz mallarını kasıtlı olarak tahrip etmek. 

* Okula, derslere, sınavlara girilmesine ve bunların sağlıklı yapılmasına engel olmak. 

* Okul içinde ve dışında okul yöneticilerine, öğretmenlere ve diğer personele karşı saldırıda bulunmak, bu gibi hareketleri düzenlemek veya kışkırtmak. 

* Yatılı okullarda gece izinsiz olarak dışarıda kalmayı alışkanlık haline getirmek. 

* Okul ile ilişiği olmayan kişileri okulda veya okula ait yerlerde barındırmak. 

* Kendi yerine başkalarını sınava katmak, başkasının yerine sınava girmek. 

* Alkol veya bağımlı maddeleri kullanmak veya bulundurmak, başkalarını kullandırmaya teşvik etmek. 

* Kılık ve kıyafet yönetmeliğine uymamakta ısrar etmek.

Aynı zamanda ev ödevleri, anne babalara çocuklarının okul hayatıyla ilgilenmeleri için bir fırsat vermektedir. Aileler, çocuklarına uygun çalışma ortamı hazırlama, gerekli malzemeleri sağlama, istendiğinde yardımcı olma vb. gibi yollarla çocuklarının ev ödevlerinde, dolayısıyla eğitim ve öğretimlerinde önemli bir role sahip olmaktadır.

* Özellikle ilköğretimin ilk yıllarında çocukların ev ödevlerini yapma zamanını planlamada güçlükler ortaya çıkabilmektedir. Küçük çocuklar genellikle oyuna veya televizyon izlemeye daha fazla süre harcayarak ödev yapmayı aksatabilmektedirler. Bu nedenle ilk yıllarda anne babalar, ödevlerin yapılacağı zamanı birlikte planlamalı, çocuğun bu plana uymasını sağlamalıdırlar. 

* Çocuk yardım istediğinde çocuğun ödevini yapmaya değil, onu yönlendirmeye yönelik yardımların yapılması yerinde olacaktır. Velilerin çocuklarının sorularına ilgisiz kalmamaları, başvuru kaynaklarını göstererek uygun rehberlikte bulunmaları gerekmektedir. Anne babaların çocuklarının yerine ödevlerini yapmaları ise çocukların çalışma alışkanlığı kazanmalarını ve sorumluluk duygusunu geliştirmelerini engelleyecektir. 

* Anne babalar, çocuklarının ev ödevlerini yapıp yapmadığını kontrol etmelidirler. Ayrıca çocuğun ödevini bitirince takdir edilmesi öz güven ve öz disiplinini geliştirici bir ödül olacaktır. 

* Anne babalar, çocukların ev ödevlerine olan yaklaşımlarını etkileyecek olumsuz tutumlar göstermemeye çalışmalıdırlar. Anne babaların çocuklarının ödevlerine karşı aşırı ilgili veya ilgisiz, baskıcı ve arkadaşlarıyla kıyaslayıcı tutumları, çocuğun ödevlerden hoşlanmamasına ve ödevini yapamama kaygısı duymasına neden olabilir. Anne babaların çocuklarına ev ödevlerinde destek ve rehberlik veren tutumlar sergilemeleri gerekmektedir. 

* Çocuğun ödevini yaparken sıkılmasını önlemek için kısa süreli aralar vermesi de sağlanmalıdır. 

* Öğretmenler, anne babalar için çocukları ve onların öğrenimleriyle ilgili her türlü konuda rehber kişi durumundadır. Bu nedenle, anne babalar düzenli aralıklarla öğretmenle görüşerek, ev ödevleri hakkındaki tutum ve beklentilerini, çocuklarına ev ödevlerinde nasıl yardımcı olacaklarını da öğrenmelidirler.

4, 5, 6, 7 ve 8 inci sınıflarda bir yarıyılda haftalık ders saati üç ve üçten az olan derslerde en az iki, üçten fazla olan derslerde ise en az üç sınav yapılır. Öğrencilerin başarıları sınavlarla birlikte proje, performans görevi ve ders içi performanslarına dayalı olarak değerlendirilir. 

Öğrenciler, bir ders yılında istedikleri ders veya derslerden bireysel ya da grup çalışması şeklinde en az bir proje; her yarıyılda derslerden bireysel ya da grup çalışması şeklinde en az bir performans görevi hazırlar.

Okul açıldıktan ve sınıf temsilcileri seçildikten sonra en kısa sürede; sınıf temsilcileri ile okul yöneticilerinin ve öğretmenlerin katılacağı toplantıda kurumun türüne, seviyesine, imkan ve şartlarına; çevrenin ekonomik, sosyal, kültürel ve coğrafi özelliklerine göre de yer verilen öğrenci kulüplerinden gerekli görülenlerine ya da öğrencilerin istekleri doğrultusunda farklı kulüplerin kurulmasına karar verilir. 

Ayrıca; zeka oyunları (satranç, bilardo gibi), aileye ve çevreye ekonomik katkıda bulunma (ipek böceği, mantar, kümes hayvanı yetiştirmek, halı, kilim, kumaş dokumak, turist rehberliği yapmak gibi), millî ve insanî değerleri tanıma ve tanıtma (eski eserleri, yazma kitap ve levhaları toplamak, ören yerlerini incelemek, millî folklor ürünlerini araştırmak, öğrenmek ve derlemek) öğrenci kulüpleri kurulabilir.

Toplum hizmeti çalışmaları, öğrencilerin yaş ve bilgi seviyelerine uygun öğrenci kulübü çalışmaları kapsamında, ayrı olarak veya bireysel olarak ya da grupla hazırlanacak çalışma planlarına ve projelere göre yaptırılır.

* Öğrenci kulübü ile ilgili işlerin planlanması, yürütülmesi öğrencilerce yapılır. 
* Sınıf öğretmenleri ile sınıf/şube rehber öğretmenleri, belirlenen öğrenci kulüplerinin tanıtımını, amaçlarını, çalışma esaslarını, öğrencilere kulübü seçmeden önce açıklar. 
* Sınıf öğretmeni ile sınıf/şube rehber öğretmenleri, sınıflarında oluşturulan öğrenci listesinin bir örneğini danışman öğretmene, bir örneğini de okul yönetimine verir.

* Öğrenci kulübü çalışmaları kapsamında yapılacak toplum hizmeti çalışmaları da kulüp çalışmaları kapsamında hazırlanacak Sosyal Etkinlikler Yıllık Çalışma Planı veya Sosyal Etkinlikler Proje Öneri Formunda belirtilir, gerekli onaylar alındıktan sonra uygulamaya konur. 

* Öğrenciler, ilköğretim kurumlarının 1 inci, 2 nci ve 3 üncü sınıflarında yılda 5 saat, 4-8 inci sınıflarında 10 saat; orta öğretim kurumlarının tüm sınıflarında 15 saatten az olmak üzere toplum hizmeti çalışmalarına katılırlar. 

* Öğrencinin seçtiği toplum hizmeti çalışmalarına katılması için önceden velisinin izni alınır. 

* Öğrenci kulübü kapsamında yapılacak toplum hizmeti çalışmalarında halk eğitim merkezleriyle diğer kurum ve kuruluşlar arasında iş birliği yapılarak bunların imkanlarından yararlanılır.

* En az bir öğrenci kulübüne üye olur ve en az bir toplum hizmeti yapar.
* Toplantı ve çalışmalara düzenli olarak katılarak yaptığı çalışmalarını kaydeder ve çalışmalarında kendilerine rehberlik ve danışmanlık yapan öğretmene her hafta imzalatır. 
* Proje çalışmalarında yapacakları değişiklikleri, sınıf öğretmeni ile sınıf/şube rehber öğretmenine bildirir. 
* Kendisi ile ilgili doldurması gereken formları zamanında danışman öğretmene verir. 
* Okul dışında yaptıkları etkinliklerde okulunu en iyi biçimde temsil etmeye çalışır.

Ders öğretmenleri veya danışman öğretmenler, yapacakları gezi ile ilgili gezi planlarını hazırlar ve en az 15 gün önce okul müdürlüğüne verirler. Okul Müdürlüğünce geziye ilişkin belgeler, gezi onayı alınmak üzere İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlüğüne gönderilir. Okulun bulunduğu il/ilçe sınırları içinde yapılacak gezilerle ilgili onay, İl/İlçe Millî Eğitim Müdürünce, il sınırları dışına yapılacak gezilerle ilgili onay, mülkî amirce verilir. İzin onaylarında, gezilere katılacak yönetici, öğretmen, öğrenci varsa veli isimleri ile gezi planı yer alır.

Ders yılı iki yarıyıla ayrılır. İki yarıyıl arasında dinlenme tatili verilir. Dinlenme tatili Ocak veya Şubat aylarında iki hafta süreyle yaz tatili ise ders yılının bitiminden itibaren yapılır.

Sağlık özrü bulunan ve bunu resmi doktor raporu ile belgelendiren öğrencilerin giyimlerinde bu özürlerin ve mevsim şartlarının gerektirdiği değişiklikler yapılabilir. İlköğretim ikinci kademede, erkek öğrenciler, ceket, gömlek ve pantolon giyerler; kravat takarlar.

b) Yılbaşı tatili (1 Ocak günü). 
c) Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı, (23 Nisan günü törenden sonra başlar. 24 Nisan akşamı sona erer). 
d) Emek ve Dayanışma Günü ( 1 Mayıs günü) 
e) Atatürk'ü Anma ve Gençlik ve Spor Bayramı (19 Mayıs günü törenden sonra başlar ve 20 Mayıs günü akşamı sona erer). 
f) Zafer Bayramı (30 Ağustos günü). 
g) Ramazan Bayramı (Arife günü saat 13.00'te başlar 3,5 gündür). 
h) Kurban Bayramı (Arife günü saat 13.00'de başlar 4,5 gündür). 
i) Mahalli kurtuluş günü (1 gün).

Öğrencinin ailesi yanında kalmasını gerektiren hastalık, ölüm, aileden birinin askerlik durumu, tarımsal çalışmalar gibi nedenlerle velisinin yazılı bildirimi üzerine öğrencilere bir yıl içinde 15 günü geçmemek üzere okul idarelerince izin verilir. Özre bağlı izinler devamsızlıktan sayılmaz. 

Velisinin yazılı izni ile yurt içi ve yurt dışı sanatsal, sosyal, sportif, kültürel ve benzeri etkinlikler ile yarışmalara katılacak öğrenciler, hazırlık çalışmaları ve etkinliklerin devamı süresince izinli sayılır.